Podejmowanie decyzji w koszykówce

Wyobraź sobie 2 na 1 w tranzycji. Zawodnik z piłką ma obok siebie biegnącego, wolnego kolegę. Dalej prowadzi piłkę, dobiega pod sam kosz i pudłuje layup. Z boku wygląda to na oczywisty błąd i na egoizm.

Alex używa dokładnie tego przykładu w Transcending Basketball. Jego zdaniem trener nie może wiedzieć, co działo się w głowie zawodnika, ani czy w ogóle rozejrzał się i zobaczył kolegę. Jeśli ten zawodnik nigdy nie ćwiczył takiej sytuacji w środowisku zbliżonym do gry, same instrukcje nie zmienią tego, co zrobi następnym razem. Książka ujmuje to tak:

Transforming Basketball kwestionuje też to, jak zwykle klasyfikuje się decyzje w rozwoju zawodnika: rzut, kozioł i wykończenie na jednej liście, a „podejmowanie decyzji” w osobnej szufladzie. Zawodnicy w każdej chwili posiadania odczytują otoczenie i na nie reagują, więc każdy rzut, każde wejście i każde podanie jest już decyzją. Technikę wyuczoną poza kontekstem trzeba uczyć się na nowo w kontekście. Dlatego w każdej z poniższych gier jest obrońca.

Psycholog ekologiczny James Gibson wyróżnił dwa rodzaje wiedzy, a rozdział 4 Transcending Basketball jest zbudowany wokół nich.

Większość pracy nad podejmowaniem decyzji w koszykówce buduje ten pierwszy rodzaj. Przykład z książki to raport skautingowy: trenerzy określają zawodnika rywali mianem „gorącej ręki”, do którego trzeba wyjść tak, by odebrać mu rzut za trzy z podania. To, czy zespół jest dostrojony do tego strzelca, gdy zacznie się mecz, to już osobna kwestia.

Wiedza o daje zespołowi wspólny język i może kierować uwagę zawodnika na to, co ważne, ale zawsze jest drugorzędna. Alex uważa, że najlepszy sposób na rozwijanie podejmowania decyzji to spędzać trening w reprezentatywnych grach, gdzie zawodnicy mają do czynienia z tymi samymi informacjami, które zobaczą w dniu meczu, a mniej czasu poświęcać na tłumaczenie.

Każda decyzja w ataku zaczyna się od jednego pytania: czy mamy teraz przewagę, czy obrona jest w sytuacji neutralnej, każdy obrońca pilnuje swojego zawodnika i nikt się nie ratuje? W EP30 Alex ujął cel ataku tak:

Przewagą może być 2 na 1, obrońca wracający po wyjściu do rzucającego albo mismatch, który twój zawodnik może zaatakować. Grę z taką przewagą nazywamy domino, analogią, którą Transcending Basketball przypisuje trenerowi Rossowi McMainsowi. Jeden obrońca musi pomóc, drugi musi rotować, a ostatnie domino, które się przewróci, powinno być rzutem o wysokiej wartości. Trzy koncepcje domino z książki są adaptacją oryginalnych pomysłów McMainsa:

1. Zero sekund. Wejście, podanie lub rzut w zero sekund po każdym przyjęciu piłki, tak aby obrona nie zdążyła wrócić do sytuacji neutralnej. W artykule George'a Vaza o grze z przewagą czytamy, że San Antonio Spurs nazywali to decyzjami „.5”.
2. Rozszerz obronę (1 nie upilnuje 2). Ustaw się w miejscu, w którym jeden obrońca nie jest w stanie pilnować dwóch atakujących.
3. Podłoga to lawa. Po wejściu lub cięciu szybko wróć na spacing, tak jakby półdystans był lawą, żeby kolega z drużyny mógł wykorzystać zostawioną przez ciebie przestrzeń.

Te koncepcje mówią zawodnikom, na co zwracać uwagę, dopóki trwa przewaga, a nie jaką decyzję podjąć. Przebieg każdego posiadania zależy od tego, gdzie jest piłka, gdzie jest wolna przestrzeń i jak rotuje obrona, dlatego książka wyraźnie podkreśla, że interakcje zawsze będą inne.

Mike MacKay z Canada Basketball ma własny sposób, by przedstawić tę samą ideę zawodnikom. Batman to zawodnik, który ma w danej chwili przewagę. Umiejętność polega na tym, by wiedzieć, kiedy Batman musi ustąpić Robinowi, czyli koledze, który ma teraz lepszą.

Jeśli nie ma przewagi, trzeba ją stworzyć. Trigger (zasłona, get, zasłona bez piłki, 1 na 1) zmusza obronę do interakcji, a to, jak zdecyduje się ją bronić, określa, co jest dostępne. Odpowiedzi ataku na każde krycie to jego rozwiązania na krycie.

W tym miejscu wiele nauczania podejmowania decyzji idzie w złą stronę. Trenerzy zamieniają rozwiązania na krycie w reguły typu „jeśli X, to Y”: jeśli zrobią zmianę, zrób to. Transcending Basketball przekonuje, że rozwiązania na krycie to możliwości, a nie obowiązki. Nawet drużyna, która zmienia na każdej zasłonie, za każdym razem zrobi to inaczej, zależnie od obrońców, spacingu, czasu i wyniku oraz tego, jak bardzo wszyscy są zmęczeni.

Transforming Basketball pokazuje, jak jedno rozwiązanie na krycie otwiera kolejne. Załóżmy, że zawodnik stawiający zasłonę robi slip. Jeśli obrona zrobi tag ze strony single, zawodnik z piłką może mieć podanie zwrotne do wolnego kolegi. Jeśli tag przyjdzie ze strony two, może pojawić się skip na słabą stronę. Jeśli nikt nie zrobi tagu, zawodnik z piłką może znaleźć roller'a podaniem w kieszeń. A jeśli zawodnicy nie zobaczą żadnej z tych opcji, wywołują trigger ponownie i próbują zacząć domino od nowa.

Uważaj na automatyzmy. W Transforming Basketball asystent trenera w NBA Charles Klask opisuje zasady typu „nigdy nie penetruj po penetracji”, według których zawodnicy muszą poczekać na kolejne podanie, zanim wejdą z kozła. Takie zasady zostawiają zawodnikom jedno rozwiązanie. Jeśli zawodnik wchodzi z kozła, wykłada piłkę i od razu wybiega w wolną przestrzeń, kolejne wejście może być świetną opcją.

Nasz przewodnik po pick and roll omawia rozwiązania na krycie, krycie po kryciu, a przewodnik po Conceptual Offense pokazuje, jak triggery wpisują się w cały atak.

Jeśli chcesz lepszych decyzji, zaprojektuj gry, w których czytanie gry, na którym ci zależy, wciąż zderza się z obroną na żywo. Dzięki temu zawodnicy dostają powtarzanie bez powtarzania: tę samą decyzję za każdym razem w nieco innym obrazie gry. Każda z tych trzech gier celuje w inny moment posiadania piłki.

Transforming Basketball ostrzega też przed zespołami, które rozgrywają mnóstwo triggerów, ale z żadnego nie tworzą przewagi. Jeśli to twoja drużyna, ogranicz atak do kilku triggerów, aż zaczną niezawodnie uruchamiać domino. Dokładnie to robią Statki, a przy okazji uczą też mądrzejszej obrony.

Gdy zawodnicy wciąż źle czytają tę samą sytuację, instynkt podpowiada, by zatrzymać trening i wyjaśnić to jeszcze raz. Najpierw zmień grę. Jeśli zawodnik z piłką ma problem z rozpoznaniem pomocy, przewaga liczebna może ułatwić dostrzeżenie dostępnego podania. Jeśli koledzy nie dają opcji do podania, zmiana przestrzeni może uwypuklić ich ustawienie. Możesz pokazać możliwe rozwiązanie, gdy jest potrzebne, a potem pozwolić zawodnikom użyć go przeciwko obronie sterowanej, w której obrońca stale zmienia krycie, a atak nie wie, które nadejdzie.

Czasem upragnione rozwiązanie nigdy się nie pojawia, a nie możesz czekać w nieskończoność. Transforming Basketball podaje przykład. Drużyna chce ukarać krycie ice, więc gra pick and roll 2 na 2 w ciasnej przestrzeni połowy boiska, z zegarem 6 sekund i obroną, która zawsze robi ice. Po kilku minutach trener wkracza. Pochwal to, co zadziałało (walkę z ice i użycie zasłony, zanim obrońca ice tam dotrze), potem wspomnij o dwóch kolejnych opcjach: odwróceniu zasłony albo sprowadzeniu piłki w dół pod get, i poproś zawodników, by je wypróbowali. Przedstaw je jako możliwości, a nie schemat do powtarzania za każdym razem.

Co do momentu wprowadzenia, Transcending Basketball przekonuje, że nawet bardzo niewielka liczba powtórzeń w grze na żywo przed wprowadzeniem rozwiązania jest lepsza niż uczenie go od razu i zakładanie, że zawodnicy sami na nie nie wpadną. Jeśli mimo rozsądnej ilości czasu wciąż nie potrafią tego rozwiązać, bądź bardziej konkretny, bo powtarzające się porażki zniechęcają, a zawodnicy przestają się uczyć.

Pytania i omówienia, stosowane oszczędnie

Pytania rozwijają wiedzę o, co ma swoje miejsce, ale kosztują czas. Książka przestrzega przed hurtowym przenoszeniem technik z klasy szkolnej, takich jak pytanie znienacka. Dobrze użyte pytanie znienacka jest ukierunkowane: zawodnik, który nie widzi opcji podania przeciwko blitzowi, dostaje pytanie wskazujące mu inną część boiska, zadane podczas przerwy lub gdy czeka przy linii bocznej.

Krótkie podsumowania Mike'a MacKaya to model, który nam się podoba. Pytania zmieniają się w ciągu sezonu, więc nigdy nie ma jednej dobrej odpowiedzi, na przykład: „Nad jakimi zasadami gry naszym zdaniem musimy popracować przed następnym meczem?” albo „Z jakich powodów nasz atak w tranzycji był dziś tak skuteczny?”. Zawodnicy mogą dostać kilka sekund na zastanowienie albo 30 sekund w parach, zanim podzielą się odpowiedziami. Alex proponuje wykorzystywać takie podsumowania jako przerwy w intensywnych fragmentach treningu, żeby nie zabierały czasu gry na żywo.

Więcej o tym, jak formułować to, co mówisz, przeczytasz w artykule Alexa o lepszej informacji zwrotnej od trenera i ograniczeniach informacyjnych.

Migające światła. Ćwiczenia ze światłami reakcyjnymi sprzedaje się jako trening decyzyjny. Transcending Basketball mówi o nich wprost:

Pasywne ćwiczenie shell. Uczy, gdzie stać, czyli wiedzy o. Ale zawodnicy nie poruszają się tak, jak w meczu, a atak nie próbuje zdobyć punktów, więc nie ma tu nic prawdziwego do odczytania. Książka przekonuje, że wszystko, czego oczekujesz od shell, można zrobić w grze na żywo za pomocą ograniczenia.

Wyuczone schematy. Pamięć i rozpoznawanie wzorców pomagają, ale nie zastąpią patrzenia. Książka opisuje drużynę, która przez kilka posiadań rozgrywa zagrywkę zaczynającą się tak samo, a kończącą się inaczej. Obrona, która polega na tym, co zapamiętała z poprzednich trzech razy, daje się złapać, gdy akcja się zmienia. To samo dotyczy ataku: sztywne schematy łatwo zapamiętać i zneutralizować dobrze dostrojonej obronie.

Zasady podejmowania decyzji powinny budować się w całym programie szkolenia, a nie pojawiać się wszystkie naraz. W prezentacji „Zasady gry” dla sztabu szkoleniowego akademii Alex przedstawił plany sezonu w ataku w ten sposób, przy czym każda grupa wiekowa zachowuje wszystko z niższych poziomów:

Złote medale to wykończenia pod koszem i rzuty wolne, srebrne medale to trójki po podaniu. Plany treningowe U12 i U14 pokazują, jak te zasady zamieniają się w zajęcia.