Słownik trenera koszykówki

Trenowanie przez zmianę zadania, przestrzeni, zasad i punktacji tak, by umiejętności wyłaniały się, gdy zawodnicy rozwiązują problem, zamiast narzucać jeden wzorzec ruchu. Opiera się na modelu ograniczeń indywidualnych, zadaniowych i środowiskowych Karla Newella i nie jest tym samym co samo granie meczów.

Szerzej omówione w Podejście oparte na ograniczeniach w koszykówce

Teoria, na której opiera się podejście oparte na ograniczeniach. Bada, jak współdziałają percepcja, działanie i poznanie, a zawodnika i otoczenie traktuje jako jeden system, łącząc psychologię ekologiczną z teorią układów dynamicznych.

Szerzej omówione w Podejście oparte na ograniczeniach w koszykówce

Ograniczenia to granice, w obrębie których zawodnicy eksplorują, szukając rozwiązania. Ograniczenia zadaniowe to te, które trenerzy kontrolują najbardziej (przestrzeń, zasady, punktacja, czas, liczba zawodników, informacja zwrotna); ograniczenia indywidualne należą do zawodnika (wzrost, rozpiętość ramion, zmęczenie, percepcja); ograniczenia środowiskowe wynikają z otoczenia (nawierzchnia boiska, piłka, wysokość nad poziomem morza, kultura).

Ograniczenia kształtują ruch, ale go nie powodują, więc są informacyjnymi granicami, a nie „nakazami” ani karami.

Szerzej omówione w Podejście oparte na ograniczeniach w koszykówce

Trening, który zachowuje informacje, z których zawodnicy korzystają w meczach, takie jak obrońcy, koledzy z drużyny, zegar i wynik, dzięki czemu to, czego się uczą, przenosi się na grę. Autorem pomysłu jest Egon Brunswik, a do sportu zastosowali go Pinder i współpracownicy w 2011 roku.

Szerzej omówione w Projektowanie treningu koszykówki

Wspólne intencje w ataku i w obronie, takie jak „floor is lava” czy „zero seconds”, według których gra drużyna zamiast sztywnego zestawu schematów. Dają zawodnikom wspólny język, a jednocześnie zostawiają im swobodę działania na podstawie tego, co widzą.

Szerzej omówione w Conceptual Offense

Wycinek pełnej gry, taki jak 2 na 1, 3 na 2 czy 3 na 3, z ograniczeniami dobranymi tak, by wydobyć jeden problem. SSG mogą być równe liczebnie albo dawać jednej stronie przewagę, a „+1” oznacza dodatkowego zawodnika, często doganiającego obrońcę lub podającego.

Szerzej omówione w Gry w zmniejszonym składzie w koszykówce

Możliwość działania, którą zawodnik dostrzega, na przykład linia do wejścia pod kosz, otwarty rzut czy okno dla zawodnika wbiegającego pod kosz. Afordancje są specyficzne dla każdego zawodnika i mogą pojawić się oraz zniknąć w ułamku sekundy.

Szerzej omówione w Podejmowanie decyzji w koszykówce

Zdolność zawodnika do wychwytywania informacji i afordancji, które mają znaczenie w danym momencie gry. Gry ćwiczące doskoki do rzucającego dostrajają na przykład obrońców do tego, kto ma piłkę.

Szerzej omówione w Nabywanie umiejętności w koszykówce

Związek między tym, co zawodnik widzi, a tym, co robi. Gdy przed zawodnikiem nie ma obrońcy, nie ma z czym sprząc dryblingu, dlatego 1 na 0 nie jest u nas domyślną formą.

Szerzej omówione w Nabywanie umiejętności w koszykówce

To, na co pozwala ciało zawodnika, na przykład szybkość, wyskok, moc, wzrost i rozpiętość ramion. Kształtują one rozwiązania, które zawodnik może znaleźć, ale same nie są umiejętnościami.

Szerzej omówione w Rozwój zawodnika w koszykówce

Wszystko, co w danym momencie powstrzymuje zawodnika przed wykształceniem umiejętności. Może być fizyczny, percepcyjny lub związany z zadaniem, a jego rozpoznanie decyduje o tym, jakie ograniczenia i gry trafią do następnego treningu.

Szerzej omówione w Rozwój zawodnika w koszykówce

Wzorce ruchu i gry zespołowej kształtujące się bez centralnego sterownika, który mówiłby każdej części, co ma robić. Stawy i mięśnie zawodnika samoorganizują się w kończenie akcji, a pięciu zawodników samoorganizuje się w szybki atak.

Szerzej omówione w Nabywanie umiejętności w koszykówce

Nikolai Bernstein tak określił powtarzanie problemu, a nie ruchu. Cel w każdym powtórzeniu pozostaje ten sam, ale rozwiązanie się zmienia, bo ograniczenia cały czas się zmieniają.

Szerzej omówione w Nabywanie umiejętności w koszykówce

Naturalne różnice w tym, jak zawodnik rozwiązuje to samo zadanie w kolejnych powtórzeniach. Traktujemy ją jako zasób, który pomaga zawodnikom się adaptować, a nie jako błąd do wykorzenienia.

Szerzej omówione w Nabywanie umiejętności w koszykówce

Zdolność osiągania tego samego rezultatu za pomocą różnych ruchów, na przykład gdy zmęczony rzucający angażuje więcej górnej części ciała. Wbrew nazwie nie jest wadą, tylko tym, co pozwala zawodnikowi się dostosować, gdy jedno rozwiązanie przestaje działać.

Szerzej omówione w Nabywanie umiejętności w koszykówce

Zmiana tego, z jakich informacji korzysta zawodnik, na źródła bardziej przydatne w decyzji, przed którą stoi. Edukują uwagę zarówno informacja zwrotna, jak i projekt gry.

Szerzej omówione w Nabywanie umiejętności w koszykówce

Zmiana tego, co zawodnik lub drużyna próbuje zrobić, a tym samym tego, na jakie afordancje reaguje. Edukuje intencję zasada punktowania, taka jak podwójne punkty za „gold medal shot”.

Szerzej omówione w Nabywanie umiejętności w koszykówce

Pojęcie od Jamesa Gibsona. Wiedza o grze jest z drugiej ręki: pochodzi z wideo, tablicy lub wyjaśnień trenera; znajomość gry to to, co zawodnicy potrafią pokazać na boisku. Zawodnicy mogą wiedzieć o 2 na 1 na długo, zanim zagrają je dobrze.

Szerzej omówione w Podejmowanie decyzji w koszykówce

Metoda Wolfganga Schöllhorna polegająca na ćwiczeniu w jak największym zróżnicowaniu, na przykład rzucaniu z różnych pozycji stóp, o różnym łuku i po różnych podaniach. To odrębna metoda od podejścia opartego na ograniczeniach, a my stosujemy ją do konkretnych celów, takich jak rzut.

Szerzej omówione w Rozwój rzutu w koszykówce

Ustawienie trudności gry „w sam raz”: na tyle trudnej, by zawodnicy musieli szukać rozwiązań, i na tyle łatwej, by czasem im się udawało. Zaproponowali go Guadagnoli i Lee w 2004 roku; pochodzi z badań nad przetwarzaniem informacji, ale dla trenerów to prosty i przydatny pomysł.

Szerzej omówione w Trening koszykówki dzieci i młodzieży

Obrona gra jedno znane krycie, a atak nadal musi znaleźć na nie rozwiązanie. To opcja najmniej podobna do gry, więc stosujemy ją oszczędnie, by uwypuklić jedną afordancję, którą zawodnicy wciąż pomijają.

Szerzej omówione w Projektowanie treningu koszykówki

Obrona wybiera z menu krycia lub ustawień, a atak nie wie, które nadejdzie. Daje atakowi powtarzanie bez powtarzania i nie jest tym samym co zła obrona.

Szerzej omówione w Obrona w koszykówce

Obrona ma pełną swobodę w zatrzymywaniu ataku w ramach zasad gry. Z tych trzech opcji najlepiej odzwierciedla prawdziwą grę i najlepiej się przenosi, choć na początku zawodnicy mogą mieć kłopot z dostrzeżeniem tego, co jest dostępne, i z reagowaniem na to.

Szerzej omówione w Projektowanie treningu koszykówki

Atak lub obrona zostaje na boisku przez określony czas, na przykład 45 lub 60 sekund, albo przez określoną liczbę powtórzeń, a rywale się zmieniają. Jedno posiadanie przechodzi płynnie w następne, dzięki czemu gra pozostaje reprezentatywna, a zawodnicy dostają powtórzenia bez powtarzalności.

Szerzej omówione w Gry w zmniejszonym składzie w koszykówce

Schemat Mike'a MacKaya do prowadzenia gier w zmniejszonych składach: nie więcej niż 3 punkty nacisku, nie więcej niż 10 minut do zmiany zadania lub ograniczenia i nie więcej niż 30 sekund na wyjaśnienie go i rozpoczęcie gry.

Szerzej omówione w Planowanie treningu koszykówki

Atak zbudowany na bazowej strukturze: tempie, szablonach ustawienia, triggerach i rozwiązaniach na krycie. Dzięki temu zawodnicy tworzą i rozwijają przewagę bez czekania na zagrywkę z ławki. Zagrywki ustawione nadal mają swoje miejsce po przerwaniu gry i wtedy, gdy gra zwalnia.

Szerzej omówione w Conceptual Offense

Posiadanie bez przewagi w ataku: każdy obrońca jest przed swoim zawodnikiem i w dobrej pozycji. Z sytuacji neutralnej atak potrzebuje triggera, żeby stworzyć przewagę.

Szerzej omówione w Podejmowanie decyzji w koszykówce

Atak ma atut, na przykład dodatkowego zawodnika, lepszą pozycję, większą szybkość albo niekorzystne dla obrońcy zestawienie do zaatakowania. Gra z przewagą oznacza wykorzystanie jej, zanim obrona się pozbiera, a nie trzymanie piłki, aż przewaga zniknie.

Szerzej omówione w Podejmowanie decyzji w koszykówce

Nasza nazwa na moment stworzenia przewagi i to, co po nim następuje: szybki ruch piłki i zawodników, który sprawia, że kolejne kostki domina padają aż do ostatniej, czyli rzutu o wysokiej wartości. Zasady domina to: zero sekund, 1 nie upilnuje 2 i podłoga to lawa.

Szerzej omówione w Conceptual Offense

Proste akcje, które z sytuacji neutralnej uruchamiają pierwszą kostkę domina. Solo to akcje 1 na 1; duety to między innymi get, blast cut i pick and roll; triggery w trzech zawodników to na przykład Spain i stack pick and roll.

Szerzej omówione w Conceptual Offense

Dribble handoff, czyli podanie z ręki do ręki w trakcie kozłowania: pick and roll, w którym zasłaniający ma piłkę. Rozwiązania na krycie po getcie to między innymi pitch and slip oraz keep.

Szerzej omówione w Plan treningu koszykówki U14

Sposoby, na jakie atak może ukarać albo uprzedzić to, jak broniony jest trigger, na przykład crack and roll, flip, twist lub curl przeciwko dropowi. To atrakcyjne możliwości, które mogą się pojawić, a nie scenariusz typu „jeśli X, to Y”.

Szerzej omówione w Pick and roll w koszykówce

Rzut, wejście albo podanie w czasie krótszym niż sekunda, gdy istnieje przewaga, tak żeby piłka się nie zatrzymywała, a obrona nie zdążyła wrócić do sytuacji neutralnej. Czasem mówi się o tym „0,5 sekundy”.

Szerzej omówione w Podejmowanie decyzji w koszykówce

Poruszaj się i ustawiaj tak, żeby jeden obrońca nigdy nie mógł pokryć dwóch zawodników ataku. Przy wejściu z kozła zawodnicy w pobliżu wypychają, ściągają, zostają, tną lub robią wheel, żeby stworzyć okno na kolejne podanie.

Szerzej omówione w Conceptual Offense

Zasada ustawienia: po cięciu albo po wejściu i wyrzuceniu piłki na zewnątrz zawodnicy sprintem uciekają z lawy do home base, żeby pomalowane zostało wolne na kolejne wejście lub cięcie. W A Constraints-Led Approach to Coaching Basketball lawą jest całe boisko wewnątrz linii za 3 punkty z wyjątkiem dunker spot, a zawodnicy mają około 3 sekund na ucieczkę.

W naszym playbooku zasada jest po prostu taka: sprintem wybiegnij na wolną przestrzeń, gdy tylko piłka zostanie wyrzucona. Inne wersje definiują lawę jako obszar wewnątrz łuku, ale poza pomalowanym, albo dają 2 sekundy zamiast 3. Którąkolwiek wersję wybierzesz, powiedz zawodnikom, w jaką grasz.

Szerzej omówione w Conceptual Offense

Cięcie, w którym zawodnik ataku znika z pola widzenia swojego obrońcy i pojawia się w niebezpiecznym miejscu, zwykle pod koszem, często wtedy, gdy obrońca patrzy na piłkę albo pomaga przy wejściu z kozła. Termin przejęliśmy od trenera Mike'a MacKaya.

Szerzej omówione w Conceptual Offense

Nasz sposób oceniania rzutów. Złote medale to rzuty z wnętrza uśmiechu (łuku, w którym nie ma faulu w ataku), wsady i rzuty wolne; srebrne medale to otwarte rzuty za 3 po podaniu, zwłaszcza z narożników; brązowe medale to rzuty za 3 z kozła i rzuty z półdystansu.

Brąz nie jest zakazany: pod koniec zegara i dla niektórych zawodników to właściwy rzut. Jeden z naszych wpisów na blogu zalicza do brązu rzuty z pomalowanego niespod obręczy, a nie rzuty z półdystansu.

Szerzej omówione w Rozwój rzutu w koszykówce

Rzut, który dla wykonującego go zawodnika jest w zasięgu (Range), otwarty (Open) i w równowadze (Balanced). Zasięg jest inny u każdego zawodnika, więc rzut ROB dla jednego kolegi z drużyny może nim nie być dla innego.

Używamy Range, Open, Balanced z książki Routledge. Możesz też spotkać „Range, Room, Rhythm”.

Szerzej omówione w Rozwój rzutu w koszykówce

Trafiony rzut z wyskoku, który uderza w tylną część obręczy dokładnie w środku, zanim wpadnie do kosza. Gry rzutowe często je nagradzają, na przykład podwójnymi punktami za BRAD.

Szerzej omówione w Rozwój rzutu w koszykówce

Most important guy or girl, czyli najważniejszy zawodnik lub zawodniczka: obrońca pomagający, który chroni pomalowane przed wejściem z kozła. To, kto jest MIG-iem, zmienia się przy każdym wejściu, więc obrońcy muszą jednocześnie czytać swojego zawodnika i piłkę.

Szerzej omówione w Obrona w koszykówce

Sprint na wysoką stronę najbliższego rywala, gdy tylko piłka wyleci do rzutu. Może to dać zbiórki w ataku, ale główna korzyść jest taka, że drużyna jest już ustawiona do obrony w przejściu, niezależnie od tego, kto zbierze piłkę.

Spopularyzował to Tuomas Iisalo w Bonn, w lidze niemieckiej.

Szerzej omówione w Ćwiczenia na zbiórki w koszykówce