Plan treningu koszykówki U14

Kiedy Alex Sarama pracował z akademią London Lions, jej chłopcy do lat 14 dostali lanie w pierwszym meczu EYBL. Ich trener, Will Twigg, opowiadał o tym w EP72 naszego podcastu. Po kilku tygodniach 1 na 1 na początku roku drużyna aż do grudnia grała z jednego triggera, czyli get, i ten sezon ukształtował ten plan. Alex przypisał tej powściągliwości to, co nastąpiło potem:

Plan nr 1 z naszych planów U14 zaczyna się od doboru rzutów i gets. Jego trzy zapisane cele to: zapoznać zawodników z metodami treningowymi, rzutami ROB i doborem rzutów (złote i srebrne medale) oraz wychodzeniem w przestrzeń (podłoga to lawa). Rozpisaliśmy trening tak, jak wyglądał w grudniu 2024. Reszta sezonu U14 następuje po nim. Nasz poradnik o planowaniu treningów koszykówki opisuje, jak planujemy każdy trening, i zawiera listę planów dla każdej grupy wiekowej.

Trigger to, według definicji George'a Vaza, prosta akcja zaprojektowana tak, by uruchomić ruch, wymusić reakcję obrony i stworzyć przewagę w ataku. Gdy przewaga już jest, zawodnicy grają w domino: wchodzą do kosza, podają albo rzucają w zero sekund, rozstawiają się tak, by jeden obrońca nie upilnował dwóch, i wychodzą z lawy.

Dlaczego srebrne medale już teraz? Wyjaśnia to postęp opisany w książce wydawnictwa Routledge, której Alex był współautorem. Początkujący zdobywają głównie punkty z layupów, więc ich gry nagradzają złoto. Na poziomie młodzieżowym obrony coraz lepiej odbierają złoto, więc zawodnicy potrzebują trójki po złapaniu piłki jako kolejnego sposobu na stworzenie przestrzeni, a do tego zaczynają trafiać na sytuacje pod koniec czasu na akcję, w których może być potrzebne całe spektrum rzutów. Najprostsze ograniczenie z tej książki jest tym, na którym opiera się ten plan: punktują tylko złote i srebrne medale.

W odróżnieniu od planu U12, plan nr 1 dla U14 nie podaje długości stacji ani łącznego czasu. Zegary i limity punktów poniżej to jedyne czasy, jakie zawiera, dlatego pominęliśmy minuty. Górny limit, który byśmy stosowali, wynika z zasady „3, 10 i 30” z książki Transcending Basketball: nie więcej niż dziesięć minut na jedno ćwiczenie, zanim je zmienisz, i nie więcej niż trzydzieści sekund na jego wyjaśnienie.

Kolumna TLC pochodzi od Mike'a MacKaya z Basketball Canada i znajduje się w jego części książki Transcending Basketball. Nauczanie: trener może zatrzymać ćwiczenie, żeby zwrócić uwagę na jakiś element. Uczenie się: nie zatrzymuj ćwiczenia; dawaj wskazówki w biegu albo gdy zawodnicy zejdą z boiska. Rywalizacja: nie zatrzymuj i nie dawaj informacji zwrotnej, tak jak w meczu wyjazdowym. Lista kontrolna przed treningiem jest taka sama jak w naszych planach U12 (trenerzy przychodzą 15 minut wcześniej, przybijają piątkę i witają każdego zawodnika, jest miejsce na torby i wodę), z jednym dodatkiem: rzuty DL w trakcie schodzenia się zawodników.

Transcending Basketball starannie oddziela DL od podejścia opartego na ograniczeniach: nie ma obrońcy i nie próbuje się zrobić z rzutu elementu reprezentatywnego dla gry. Chodzi o to, żeby tak mocno urozmaicić ruch, by zawodnicy znaleźli sposoby rzucania, z których inaczej by nie skorzystali, a potem przenieśli ten szerszy zakres do gier na żywo.

Wybierz modyfikację na podstawie tego, co widzisz, żeby utrzymać grę w optymalnym punkcie wyzwania, w którym nie jest ona ani zbyt łatwa, ani zbyt trudna dla ataku. Bliższy start obrońcy lub punktowanie w obronie utrudnia zadanie atakowi.

Dookoła łuku to także jedno z ćwiczeń z pierwszej książki Alexa, Transforming Basketball, w której znajdziesz więcej sposobów na skalowanie tej gry. Tam atak kozłuje dookoła łuku, a obrońca podąża za nim, i w każdej chwili może przełamać łuk. U początkujących obrońca trzyma obie stopy za linią rzutów za 3 punkty; u zaawansowanych jedna lub obie stopy zaczynają wewnątrz. Pozostałe ograniczenia z książki to dodatkowe punkty za nieobroniony layup albo za zwód na obrońcę wewnątrz łuku przed wejściem do kosza, 3 punkty za wykończenie przy obręczy po jednym kozłe i 2 za wykończenie po dwóch kozłach, wyznaczona strefa, w której atak musi przełamać łuk (od rogu do 45 albo od 45 do 45), oraz zegar rzutowy od trzech do siedmiu sekund po przełamaniu łuku.

Plan podaje też rotację dla ataku, ale zapisano ją na dwa sposoby (zostajesz na sześć powtórzeń; rotujesz po dwóch), więc ją pominęliśmy. Ustal rotację, która utrzyma twoje czwórki w ruchu.

Grupa U14 Alexa w London Lions pokazała, ile może zawierać jeden trigger. W EP72 policzył rozwiązania na krycie, które zobaczyłby na jednym treningu po get: reject (w ogóle niewykorzystanie get), backdoor cuty, keep (brak oddania piłki z powrotem), pitch and slip, twisty i curle. W materiałach Alexa z warsztatów o zasadach gry rozwiązania na get są wymienione jako reject, cut, pitch and slip, keep i twist, z uwagą: żadnych popów.

Kiedy zawodnicy Willa nie wchodzili z piłką prosto po pitchu, sztab dodał ograniczenia. Alex wyróżnił to z murem (wall constraint): zamiast pozwalać zawodnikom na łukowate wejście, zmniejszono przestrzeń tak, żeby wejście musiało być proste.

Plan wymienia zarówno solo, jak i gets jako sposoby, w jakie atak tworzy przewagę; odtworzyliśmy obie linie tak, jak zapisano. To nie są Statki z naszego przewodnika po grach w zmniejszonym składzie, w których zespół, żeby wygrać, potrzebuje kwalifikującego się kosza z każdego z czterech miejsc. W Transcending Basketball Statki są wymienione jako jedna z trzech gier Transforming opartych na zasadach popularnych gier wideo i mają więcej niż jedną wersję. W wersji z pierwszej książki Alexa jedynym triggerem jest get, a zespół, żeby wygrać, potrzebuje czterech zdobyczy z czterech miejsc uderzenia (skrzydło, oba 45 i trail). Każdy inny rzut nie liczy się, ale zespół zachowuje piłkę. Użyj tej wersji, która pasuje do twojego treningu.

1. Czym jest get?
2. Czym jest MIG i dlaczego jest ważny?

Oba pytania dotyczą języka, którego zespół będzie używał przez resztę sezonu. Formułuj je krótko i zmieniaj w ciągu roku, jak sugeruje w książce Mike MacKay, żeby zawodnicy myśleli, a nie recytowali.

Plan nr 1 to pierwszy tydzień. Plan sezonu U14 z materiałów Alexa z warsztatów o zasadach gry pokazuje, dokąd to zmierza. Jest zapisany jako dodatki: wszystko, co wymieniono dla U12, nadal obowiązuje.

Część tych pojęć jest wyjaśniona w naszych innych materiałach:

• Push, pull, hold: jak gracze bez piłki reagują, gdy piłka jest wprowadzana pod kosz kozłem, żeby zachować najlepsze ustawienie dla zawodnika z piłką i dla całej drużyny (opisane w EP113). W artykule Alexa o pass and cut gracze reagują na penetrację kozłem przez push, pull albo ghost cut.
• Ghost cut: George Vaz opisuje to jako cięcie, w którym atak znika i pojawia się w jakimś niesamowitym miejscu, na przykład pod koszem.
• Zostaw autostradę wolną: utrzymuj środek boiska wolny dla kozła w stronę kosza. Clap-back: zdobądź punkty w ciągu pięciu sekund od straty punktów. Oba pojęcia pochodzą z Principles Over Rules George'a Vaza.
• Two-side break: zapełnianie pozycji 45 i rogu po słabej stronie w przejściu (Two Side Break, George Vaz).
• Piłka, kosz, FMD: w awaryjnej obronie w przejściu ktoś chroni kosz, następny gracz zatrzymuje piłkę, a kolejny znajduje najgroźniejszego zawodnika.
• Turtle: w EP72 Alex opisuje ustawienie turtle jako piłkę po stronie z rogiem po silnej stronie, dwóch graczy po słabej stronie i dunkera, a atak dąży do kontaktu z piłką w pomalowanym. Zawodnicy Willa wołali „turtle”, gdy któregoś z nich krył większy, wolniejszy rywal.
• Side i Rub: ustawienia do pick and rolla. W Side piłka jest z boku, a dwóch graczy ustawia się z przodu; w Rub piłka jest w środku, a dwóch graczy z tyłu (Alex, EP72).

Pick and roll jest na liście celowo. W London Lions grupa U14 przeszła od gets do pick and rolli z ustawień side i rub, czytając reject, crack and slip, crack and roll, flipy i tagi. Odpowiedź Alexa dla trenerów, którzy uważają, że to za dużo jak na ten wiek:

Obrona w połowie boiska w planie sezonu zaczyna się od intensywnego krycia piłki. W EP72 Alex wyjaśnił, dlaczego miało to znaczenie w Anglii: młodzi gracze byli przyzwyczajeni do krycia wewnątrz linii rzutów za trzy punkty i mocnego cofania się, bo wielu rywali nie umiało dobrze rzucać. Sztab wymagał, żeby zawodnicy wychodzili tuż na piłkę, bo chciał rozwijać elastycznych rozgrywających, którzy radzą sobie z presją.

Will powiedział, że budowali to przez ograniczenia. Grali 1 na 1 na całym boisku, po zbiórce albo za każdym razem z innej pozycji startowej. Gdy obrońca się wyłączył, dał się ograć na silną rękę albo spóźnił się z powrotem, był od razu zmieniany i wchodziła następna para.

• Nie jesteście gotowi na gets? Alternatywa Alexa z artykułu o pass and cut to start od 1 na 1 i domino oraz wprowadzenie get dopiero wtedy, gdy zawodnicy pokażą, że radzą sobie z podstawowym ustawieniem. Jako grę bazową użyj drugiego dodatku do FIBA 3 na 3 (domino tylko przez solo).
• Przesuń optymalny punkt wyzwania w grze rzutowej. Utrudnij ją, pozwalając na cięcia, a potem na wejścia, w 2 na 1. Ułatw ją, utrzymując dłużej zasadę bez wejść i bez cięć.
• Zmniejsz przestrzeń, gdy wejścia robią się zbyt kręte, tak jak w London Lions z ograniczeniem w postaci ściany.
• Trzymaj plany dla poszczególnych grup wiekowych w kolejności. Jeśli twoi zawodnicy nie przeszli zasad z U12, zacznij od planu treningu U12: plan sezonu U14 zakłada, że je znają.

Jeśli get w FIBA 3 na 3 jest na początku zbyt trudny, w książce wydawnictwa Routledge jest mniejsza gra, która go buduje. Znajduje się w części książki o młodzieży, poświęconej tworzeniu domino, po tym jak gracze nauczą się utrzymywać przewagę, którą dostają.

Plan nr 1 to jeden z dwudziestu w pakiecie U14. Szerszy obraz znajdziesz w naszym przewodniku po Conceptual Offense, który omawia triggery i domino, oraz w przewodniku po trenowaniu młodzieży, który pokazuje, jak zasady narastają od U8 w górę.