Trening koszykarski oparty na dowodach: wprowadzenie

Wniosek dla trenera

Trenowanie oparte na dowodach łączy badania, obserwację i potrzeby zawodników. Poniższy artykuł wyjaśnia, jak ograniczenia (constraints) pomagają projektować trening. Użyj jasnego problemu z gry, by zdecydować, co zmienić, a potem sprawdź, co faktycznie się dzieje, zamiast traktować metodę jak uniwersalny przepis.

Dlaczego trening koszykarski potrzebuje podejścia opartego na dowodach?

Podejścia w świecie koszykówki opierają się głównie na wiedzy z doświadczenia i tradycji. Najbardziej widać to w pracy trenerskiej. Każdego roku postępy w wielu dziedzinach życia sprawiają, że dawne metody stają się przestarzałe. Mimo to świat koszykówki w dużej mierze pozostał odporny na takie zmiany. Podejście do gry i trenowania w 2024 roku niewiele różni się od tego, jak trenowano kilkadziesiąt lat temu.

Dlatego przyjęcie idei opartych na dowodach ma wiele do zaoferowania światu koszykówki. Wiele osób pracujących w różnych rolach w koszykówce nie wie jeszcze, że istnieje cała dziedzina poświęcona temu, jak sportowcy rozwijają umiejętności skuteczniej niż w tradycyjnych metodach. Badania nad nabywaniem umiejętności pokazują, że istnieje alternatywa dla ćwiczeń izolowanych, uczenia podstaw, powtarzania „ruchów” i stosowania mocno schematycznego ataku.

Choć potrzeba oparcia trenowania na ramach opartych na dowodach często spotyka się z ambiwalencją, wprowadzenie takich idei to kolejna granica do przekroczenia w koszykówce. Ciekawi ludzie i otwarte organizacje mają więc najwięcej do zyskania! W tym miejscu pojawia się Transforming...

Transforming Basketball istnieje, aby pomagać trenerom, pracownikom biur klubów, trenerom przygotowania motorycznego, fizjoterapeutom, dietetykom i każdemu innemu praktykowi koszykówki zrozumieć te idee i zastosować je w praktyce. Wiele z nich opiera się na współczesnych badaniach nad nabywaniem umiejętności. Pojęcie to, używane zamiennie z uczeniem się motorycznym, oznacza po prostu dziedzinę opartą na dowodach, która bada, jak sportowcy stają się coraz bardziej wprawni.

Nowe spojrzenie na grę w koszykówkę

To podejście jest radykalnie nowym sposobem rozumienia gry w koszykówkę i roli trenera. Aby zrozumieć, jak ono wygląda, trzeba poznać jego uzasadnienie. Przez lata trenerzy i inni praktycy nie mieli okazji uczyć się o ruchu człowieka. Mocno uproszczony pogląd na rozwój zawodnika i „umiejętności” doprowadził do skupienia na technice oraz do ćwiczenia w środowiskach o minimalnej zmienności i niemal bez podejmowania decyzji.

Współczesne podejście zaczyna się od pytania: „jak właściwie powstaje ruch, który prowadzi do umiejętności obserwowanych w trakcie gry?”. Zrozumienie i nowe spojrzenie na ruch człowieka prowadzi do wniosku, że wiele obecnych procesów w koszykówce można znacząco poprawić. Zrozumienie ruchu prowadzi też do wniosku, że zmienność jest kluczową częścią treningu, a nie czymś, czego należy unikać przez mocno wyreżyserowane i powtarzalne ćwiczenia.

Ecological dynamics to ramy, które pomagają zrozumieć ruch człowieka, zwłaszcza w odniesieniu do procesów działania, percepcji i poznania. Dotyczy to wszystkiego, co robimy jako ludzie, także tego, jak zawodnicy poruszają się w środowisku treningu lub gry.1 Relacja między środowiskiem a jednostką stanowi podstawę podejścia ekologicznego.

Informacje w środowisku kształtują każdy ruch, który pojawia się w koszykówce, a mimo to tak często kluczowe informacje z tego środowiska są usuwane w rozwoju zawodnika i w drużynowych warunkach treningu. Zawodnik w grze kozłuje, aby rozwiązać problem: ominąć obrońcę, wejść do przodu lub go oszukać. Dlatego kozłowanie w miejscu i zadania z dwiema piłkami nie mają sensu w podejściu ekologicznym, ponieważ nie łączą się z zadaniem kozłowania w samej grze.

Korzenie ecological dynamics (ED) pochodzą z dwóch dziedzin: psychologii ekologicznej i teorii układów dynamicznych. Zrozumienie obu jest więc potrzebne, aby docenić, jak naturalnie się uzupełniają. Zrozumienie ecological dynamics pozwala trenerom wyjść poza tradycyjne paradygmaty.

ZAPISZ SIĘ NA NASZ BEZPŁATNY WARSZTAT O NABYWANIU UMIEJĘTNOŚCI

Podstawy ecological dynamics

W nadchodzących tygodniach, miesiącach i latach Transforming Basketball będzie pomagać organizacjom, trenerom i innym praktykom koszykówki zrozumieć podejście ekologiczne. W tym wpisie znajdziesz mocno skróconą wersję, która wprowadza te idee i pokazuje, jak wiele jest jeszcze do odkrycia. Zrozumienie ecological dynamics zaczyna się od rozpakowania dwóch dziedzin, które je tworzą:

Teoria systemów dynamicznych 101:

Podstawą Dynamical Systems Theory (DST) jest założenie, że ludzie, a więc i koszykarze, są złożonymi, adaptacyjnymi systemami. Oznacza to, że zawodnicy i całe drużyny zachowują się w sposób nieliniowy i nieprzewidywalny. Uznanie, że drużyny i zawodnicy są złożonymi systemami, oznacza, że pojedyncze ruchy widoczne w podaniach, wykończeniu i rzutach, a także ruchy całej drużyny, takie jak wykonanie schematu w ataku, powstają w wyniku samoorganizacji.

Samoorganizacja wyjaśnia ruchy obserwowane w każdej chwili posiadania piłki. Ruchy powstają bez tego, by mózg przetwarzał i kontrolował cały ruch. Oznacza to, że nie istnieje coś takiego jak „postrzegaj-decyduj-wykonaj” ani „pamięć mięśniowa”. Zawodnicy po prostu nie mają czasu, by zdecydować, a potem odtworzyć wybrany ruch. Gdy zawodnik rzuca z biegu, różne elementy ciała (kości, stawy, mięśnie, więzadła itd.) samoorganizują się, aby wytworzyć ruchy potrzebne do tej akcji.

Jeśli zawodnicy nie mają czasu, żeby z góry zaplanować, przypomnieć sobie lub odtworzyć swoje ruchy, to dlaczego my, jako trenerzy, tak często pozwalamy im trenować w tak przewidywalny sposób? Jak piszą Myszka i współautorzy: „sportowiec rzadko ma luksus identyfikowania lub rozważania listy alternatywnych opcji, których mógłby użyć, próbując rozwiązać problem.” 2

Co więcej, jeśli wszyscy zawodnicy samoorganizują się na różne sposoby z powodu swojej unikalnej anatomii, dlaczego jako trenerzy próbujemy rozwiązywać problem za nich, podając im techniki, których mają używać? Samoorganizacja oznacza, że zamiast tego powinniśmy tworzyć środowiska, które pozwalają zawodnikom rozwiązywać problemy poprzez samoorganizację na różne sposoby. To naturalnie prowadzi do docenienia znaczenia zmienności i odejścia od podejścia „jeden rozmiar dla wszystkich”. Nie ma „jednego sposobu” wykonania umiejętności, ponieważ to, co jest funkcjonalne dla jednego zawodnika, może być zupełnie inne dla drugiego. Badania nad nabywaniem umiejętności zdecydowanie wskazują, że gdy zawodnicy otrzymują wewnętrzny feedback o tym, jak powinni kontrolować swoje ciało, jest to nieoptymalne dla wyników. 3

Psychologia ekologiczna 101:

Termin „affordance”, wprowadzony przez psychologa ekologicznego JJ Gibsona, oznacza okazję lub zaproszenie do działania. Affordances są specyficzne dla każdego zawodnika i pojawiają się oraz znikają błyskawicznie w trakcie każdej akcji. Wyobraź sobie zawodnika szybko wchodzącego pod kosz albo biegnącego za linię 3PT po ghost screenie: może być wolny tylko przez ułamek sekundy, zanim krajobraz affordances się zmieni. Na przykład, jeśli obrona się odbuduje, zamiast podania do wolnego kolegi mogą pojawić się inne affordances, takie jak możliwość wejścia z piłką albo ponownego uwolnienia się przez kolejny trigger itd.

Zdolność zawodnika do skutecznej gry opiera się na konsekwentnym wykorzystywaniu najkorzystniejszych i najbardziej atrakcyjnych affordances. Robiąc to, zawodnicy muszą wybrać affordance spośród wielu możliwych opcji, a następnie skutecznie się samoorganizować, aby z niego skorzystać. Na tym polega idea sprzężenia percepcji i działania (perception-action coupling). Oba procesy są nierozerwalnie połączone: ruchy w każdej akcji koszykarskiej pojawiają się dopiero po dostrzeżeniu affordance. Dlaczego zawodnicy mieliby w ogóle się poruszać w grze, gdyby nie dostrzegali jakiegoś zaproszenia do działania?

Kluczowe pytanie brzmi: jak dobrze tradycyjne ćwiczenia treningowe przygotowują zawodników do tego, by byli utalentowani. W treningach na całym świecie i na każdym poziomie koszykówki najczęściej wykorzystywane ćwiczenia zawierają niewiele autentycznych krajobrazów affordances. Ponadto takie środowiska rzadko dają możliwość funkcjonalnej samoorganizacji, ponieważ tak wiele ruchów jest z góry narzuconych przez trenera. Zamiast mieć szansę rozwiązywać problemy i poruszać się w autentyczny sposób, zawodnicy mają problemy rozwiązywane za nich przez trenerów. Oznacza to, że w wielu przypadkach rozwój zawodnika zostaje zdany na przypadek lub zwykły fart.

Darmowy materiał

21 SSGs na Twój kolejny trening.

Darmowy PDF z Small-Sided Games, które możesz poprowadzić od razu. Praktyczne pierwsze spotkanie z tym podejściem.

Darmowy PDF z Small-Sided Games, które możesz poprowadzić od razu. Praktyczne pierwsze spotkanie z tym podejściem.

Firma

Imię (opcjonalnie)

Adres e-mail

Wyślij mi darmowy PDF

Wyślemy Ci materiał e-mailem, a od czasu do czasu także trenerskie spostrzeżenia. Możesz się wypisać w dowolnym momencie. Możemy też użyć twojego adresu e-mail, aby wyświetlać ci odpowiednie reklamy na Facebooku i Instagramie. Polityka prywatności.

Język materiału: angielski. Darmowy plik do pobrania i kolejne e-maile są obecnie tylko po angielsku.

Ćwiczenia takie jak three man weave, shell drill, 3-on-0, powtarzanie akcji 1-on-0, form shooting i każda forma statycznego kozłowania są niezgodne z podstawową wiedzą o ruchu człowieka. Ramy ecological dynamics zmieniają nie tylko to, jak patrzymy na grę samą w sobie, ale też to, jak podchodzimy do trenowania i każdej innej roli.

Constraints-Led Approach

Ecological dynamics dostarcza teoretycznych ram do zrozumienia gry w koszykówkę, ale nie daje trenerom konkretnej instrukcji, jak praktycznie wdrożyć podejście ekologiczne na treningach. Tu właśnie wchodzi Constraints-Led Approach.

Constraints-Led Approach (CLA) opiera się na ecological dynamics. Oznacza to, że aby skutecznie stosować CLA, niezbędne jest zrozumienie ecological dynamics i teorii, która za nimi stoi. Poniżej znajdziesz krótkie wprowadzenie do CLA dla trenerów, którzy spotykają się z nim po raz pierwszy:

• Skuteczne stosowanie CLA polega na tym, że trenerzy wykorzystują szeroką gamę Small-Sided Games w różnych formatach, np. 1-on-1, 1-on-1+1, 1-on-2, 2-on-1, 2-on-2, 3-on-2, 3-on-3, 3-on-3+1 itd. To alternatywa dla ćwiczeń.
• Trenerzy tworzą środowiska, w których ruchy (czyli umiejętności) mogą się wyłaniać, zamiast wprost instruować zawodników i uczyć ich, co mają robić. Wymaga to kreatywnego myślenia. Trenerzy manipulują ograniczeniami (constraints, więcej o tym później), aby tworzyć zróżnicowane affordances.
• To NIE jest podejście oparte na grach. Podejście oparte na grach (np. samo granie Small-Sided Games) różni się od CLA i nie jest dużo korzystniejsze niż ćwiczenia. Posłuchaj EP22 Transforming Podcast (poniżej), aby dowiedzieć się więcej.
• Trenerzy przyjmują postawę eksploracyjną, odchodząc od automatycznych reguł i modeli mentalnych, które narzucają, jak rzekomo powinny wyglądać umiejętności.
• Trenerzy nie są jawnie instruktażowi. Choć instrukcje mogą być stosowane, trenerzy skupiają się raczej na zmianie środowiska poprzez manipulowanie ograniczeniami, aby niektóre affordances stawały się bardziej kuszące.
• Wykorzystywanie zasad gry (np. Conceptual Offense) zamiast modeli gry i sztywnych ataków opartych na ruchu lub rozegrań. Zasady gry powinny być często włączane w aktywności CLA.

Manipulowanie ograniczeniami

Jeśli trenerzy po prostu ustawiają Small-Sided Games i instruują, to jest podejście oparte na grach. Zwykle jest ono zbyt niejasne i ogólne, by zapewnić skuteczny rozwój. W CLA trenerzy manipulują ograniczeniami z bardzo konkretnego powodu, a nie prowadzą Small-Sided Games dla samego prowadzenia. Powody manipulowania ograniczeniami mogą obejmować:

• Manipulowanie ograniczeniami, aby rozwijać zasady gry (np. jak zamieniać przewagi w punkty w „dominoes” albo jak ukarać zmianę w pick and rollu)
• Manipulowanie ograniczeniami, aby naprowadzać zawodników na affordances, których nie są świadomi (mogą być bardzo konkretne, np. możliwość reject w pick and rollu albo rotacja z powrotem do neutralnej pozycji, gdy atak ma przewagę).
• Manipulowanie ograniczeniami, aby poprawiać braki poszczególnych zawodników w określonych obszarach, np. zawodnik, który ma problem z adaptacyjnym kończeniem akcji lub kozłowaniem pod presją. W ujęciu ekologicznym nazywa się to rate limiters.

Świadomość tych czynników powinna kształtować intencje każdego trenera. Bez jasnego celu nie da się dobrze stosować CLA. Aby zrozumieć, jak manipulować ograniczeniami, trzeba wiedzieć, czym one są.

Według Karla Newella istnieją trzy kategorie ograniczeń: indywidualne, zadaniowe i środowiskowe. 4 Najlepiej postrzegać ograniczenia jako wzajemnie oddziałujące zmienne, które wpływają na samoorganizację. Wbrew temu, co sugeruje ich nazwa, ograniczenia nie są jedynie elementami restrykcyjnymi czy opresyjnymi! Poniżej znajdziesz przykład tego, jak można manipulować ograniczeniami w treningu. Ze względu na swoją naturę ograniczenia zadaniowe to kategoria, którą trenerzy mogą najłatwiej modyfikować.

Zobacz, jak CLA wygląda w praktyce, w tym pełnym treningu...

Praktyczne zastosowania:

Aby lepiej zrozumieć, jak można manipulować ograniczeniami, obejrzyj te krótkie filmy i dowiedz się więcej o CLA w działaniu:

Rozgrzewki zamiast tradycyjnego rozciągania dynamicznego i rutyn ruchowych: https://twitter.com/AlexJSarama/status/1449031706028171271?s=20

Prowadzenie piłki zamiast tradycyjnego statycznego dryblingu lub jakiegokolwiek ćwiczenia z dryblingiem bez rywala: https://twitter.com/AlexJSarama/status/1612558407549984768?s=20

Wykończenie zamiast powtarzania zagrań 1 na 0: https://twitter.com/AlexJSarama/status/1464628029095878658?s=20

Rzut zamiast rzutów techniki i rzutów z punktów: https://twitter.com/AlexJSarama/status/1537129772353921024?s=20

Zasady gry w ataku zamiast 3 na 0 i 5 na 0: https://twitter.com/AlexJSarama/status/1546589024265113603?s=20

Dlaczego to ma znaczenie?

„Jeśli skuteczne działanie wymaga zdolności adaptacji do zmian cech osobistych, zadaniowych i/lub środowiskowych, dlaczego nie mielibyśmy trenować w środowiskach, które zmuszają jednostki do radzenia sobie z dynamicznymi ograniczeniami indywidualnymi, zadaniowymi i środowiskowymi pojawiającymi się w kontekstach rywalizacji?” 5 - Renshaw et al., 2022

Implikacje stosowania CLA są oczywiste: trenerzy i organizacje mają teraz możliwość rozwijania zawodników w sposób zgodny z badaniami, zamiast polegać na podejściu „zawsze tak robiliśmy”. To wyjątkowa szansa, by wyjść poza tradycję dla dobra zawodników.

Tej metodzie trudno zaprzeczyć, ponieważ uwzględnia ruch w każdej formie życia. Dlatego nawet w najbardziej tradycyjnych środowiskach treningowych CLA wyjaśnia, jak ruchy wyłaniają się w procesie oddziaływania ograniczeń i sprzężenia percepcji z działaniem. Kluczowa różnica polega więc na tym, że trenerzy stosują CLA świadomie, rozumiejąc stojącą za nim teorię, aby rozwijać utalentowanych zawodników.

Uczenie się jest wysoce nieliniowe. Mit, że zawodnik musi być czegoś jawnie nauczony, zanim to zrobi, jest sprzeczny z podstawową ludzką logiką. Choć można wskazać badania, które to potwierdzają, wystarczy po prostu zauważyć, obserwując złożoność ruchów w grze, że nawet młodzi zawodnicy poruszają się w sposób, którego nigdy ich nie uczono. Gdyby było inaczej, koszykówka byłaby wyjątkowo nudna do oglądania.

Mimo to w 2023 roku trenerzy nadal wierzą w fundamenty, ćwiczenia, uczenie zagrań i bardzo restrykcyjny atak. Co więcej, wielu trenerów uważa, że CLA można stosować dopiero wtedy, gdy zawodnicy najpierw opanują „podstawy”. To, że większość postaw w świecie koszykówki tkwi w przeszłości, nie jest niczyją winą: pięć lat temu byłem w tym samym miejscu. Dziś jednak to od nas, globalnej społeczności trenerów i praktyków, zależy, by zaakceptować, że zawodnicy zasługują na więcej. Dlatego naszym zadaniem jest się edukować i odejść od tego, jak zawsze to robiono. Możesz zacząć ten proces zmiany od pięciu kroków wymienionych poniżej.

Kroki działania

Oto sześć kroków działania wynikających z pomysłów przedstawionych w tym blogu:

1. Przemyśl na nowo, czym są umiejętności. Umiejętności to nie czynności ani techniki. W najprostszej formie są relacją między zawodnikiem a jego środowiskiem. Słowami profesora Roba Graya: „Umiejętność to zdolność zawodnika do wykorzystania informacji ze środowiska, aby znaleźć i wykonać rozwiązanie ruchowe.” 6
2. Zwiększaj, zamiast zmniejszać, zmienność w środowisku treningowym.
3. Szukaj kreatywnych sposobów, by dodać obrońcę do wszystkich ćwiczeń treningowych.
4. Aby uniknąć zbyt pasywnego podejścia opartego na grach, zastanów się, jak możesz często manipulować ograniczeniami w trakcie treningu.
5. Zastanów się, jak możesz „wbudować” affordances w ćwiczenia treningowe, tworząc możliwości funkcjonalnej samoorganizacji.
6. Spróbuj porzucić zakorzenione uprzedzenia obecne w świecie koszykówki. Dotyczy to faktu, że nie ma „poprawnego” sposobu wykonania umiejętności, a także przekonania, że treningi powinny wyglądać schludnie i porządnie. Jeśli tak wyglądają, trening prawdopodobnie nie sprzyja żadnej formie skutecznego uczenia się.

Pytania?

Celem tego artykułu jest dać ci okazję do refleksji. Możesz zadawać sobie pytania takie jak:

1. Jak można to wykorzystać z początkującymi?
2. Jak można stosować CLA z zawodnikami profesjonalnymi?
3. Jak można zastosować podejście ekologiczne do rzutu?
4. Jak rozwijać koncepcje taktyczne poprzez ciągłe manipulacje?
5. Jak te idee można zastosować w każdej części organizacji, w tym w obszarach takich jak przygotowanie motoryczne, fizjoterapia, analiza wyników i inne?

Dobrym miejscem na start jest nasz przewodnik po constraints-led approach, a Constraints-Led Approach for Basketball Beginners odpowiada bezpośrednio na pierwsze pytanie.

Pomoc w odpowiadaniu na takie pytania to powód, dla którego istnieje Transforming Basketball! Poprzez nasze blogi, podcasty, media społecznościowe, wydarzenia na żywo oraz kursy online, warsztaty i clinics, naszą misją jest dosłownie przekształcić świat koszykówki.

1 Seifert, L., & Davids, K. (2017). Ecological Dynamics: A Theoretical Framework for Understanding Sport Performance, Physical Education and Physical Activity. First Complex Systems Digital Campus World E-Conference.

2 Myszka, S., Yearby, T., & Davids, K. (2023). (Re)conceptualizing movement behavior 2in sport as a problem-solving activity. Frontiers in sports and active living, 5, 1130131

3 Wulf, G. (2007). Attention and motor skill learning. Champaign, IL: Human Kinetics

4 Newell, K. M. (1986). Constraints on the Development of Coordination. In M. G. Wade, & H. T. A. 4Whiting (Eds.), Motor Development in Children: Aspects of Coordination and Control (pp. 341-360). The Netherlands: Martinus Nijhoff, Dordrecht.

5 Renshaw, I., & Davids, K., & O’Sullivan, M., & Maloney, M., & Crowther, R., & Mccosker, C. 5(2022). An ecological dynamics approach to motor learning in practice: Reframing the learning and performing relationship in high performance sport. Asian Journal of Sport and Exercise Psychology. 2. 10.1016

6 Gray, R. (2022). Action Capacity vs Skill: Training to Expand the Field of Affordances. https://youtu.be/RXT5UKKSWzs