Wniosek dla trenera
Początkujący potrzebują wyzwania, z którym mogą się zmierzyć. Constraints-Led Approach dostosowuje zadanie do zawodnika, zachowując informacje, które nadają działaniu sens. Zacznij od przeciwnika lub przewagi, z którymi zawodnik sobie poradzi, i zmieniaj zadanie wraz z rozwojem jego zdolności do rozwiązywania problemów.
Constraints-Led Approach dla początkujących w koszykówce
"Podobają mi się Twoje pomysły, ale nie jestem pewien, czy da się je zastosować w każdej sytuacji. Trenuję młodą drużynę i większość zawodników nie ma umiejętności, żeby wykonywać Twój rodzaj ćwiczeń. Widziałem właśnie post o rzucie, w którym tłumaczysz, że form shooting jedną ręką jest bezużyteczny, a zawodnicy powinni trenować w realnych sytuacjach meczowych. Choć skłaniam się, żeby się zgodzić, jak mam trenować rzut, kiedy zawodnik w ogóle nie umie rzucać albo używa dwóch rąk? Co wtedy zrobiłbyś? Gdy zawodnik jest dojrzały pod względem podstaw, myślę, że można wprowadzać decyzje symulujące prawdziwą grę. Jeśli jednak brakuje umiejętności, nie jestem pewien, czy to pomoże. Nie możesz oczekiwać od kogoś, kto nie umie chodzić, że pobiegnie maraton, prawda?"
Świetnie widzieć trenerów z całego świata, którzy angażują się w podejście Transforming. To wiadomość, którą niedawno dostaliśmy od trenera pracującego z młodymi zawodnikami. Żeby rozpakować to pytanie, trzeba zacząć od tego, czym w ogóle są podstawy. Czy naprawdę istnieją optymalne ruchy i techniki, które można ćwiczyć w zamkniętych warunkach, a potem wyciągnąć w odpowiednim momencie w grze? Czy istnieje w ogóle coś takiego jak konkretna technika, która działa dokładnie tak, jak była ćwiczona, w różnych sytuacjach?
Kluczowa myśl, przed którą nie możemy uciekać, jest taka, że podstawy rzadko pojawiają się w takiej formie, w jakiej były ćwiczone. Sama gra polega na tym, że zawodnicy rozwiązują problemy, które za każdym razem są przed nimi stawiane w inny sposób. Weźmy form shooting: czy zawodnicy kiedykolwiek rzucają w meczu choćby z grubsza tak, jak rzucają w ćwiczeniach form shooting? Czy podają podobnie jak w ćwiczeniach podań w kolumnach, czy kończą akcje tak, jak ćwiczyli w 1-on-0 itd.? Powszechnie wierzymy, że zawodnicy muszą przećwiczyć i „opanować” rozwiązanie ruchowe lub technikę, zanim „użyją” ich w grze. To przekonanie jest niezgodne z tym, jak ludzie poruszają się i wchodzą w interakcję ze środowiskiem w jakiejkolwiek dziedzinie życia. Wiele podstaw nauczanych przez dekady w rzeczywistości przeczy najskuteczniejszym samoorganizującym się tendencjom ruchowym, właściwym każdemu sportowcowi.
Głębokie przemyślenie tego tematu nie jest łatwe. Społeczeństwo jako całość oraz całe wychowanie i kariery w koszykówce (zawodników i trenerów) opierają się na założeniu, że istnieją „podstawowe” techniki. Na tym przekonaniu zbudowano całe programy szkolenia trenerów i kariery znanych szkoleniowców. Wielu uważa, że podstawy trzeba najpierw nauczać wprost, w mocno kontrolowanych warunkach, aby zawodnicy odnieśli sukces. Rzekomo jest to wręcz cecha „dobrego” trenera w środowiskach na całym świecie. Dlatego odejście od tego linearnego podejścia jest trudne wobec tak głęboko zakorzenionych ograniczeń społeczno-kulturowo-historycznych. Przyjęcie alternatywy staje się jednak łatwiejsze, gdy wiesz, że istnieją przekonujące badania sugerujące, że przeciwne podejście jest skuteczniejsze. Zawodnicy mogą rozwijać techniki skuteczniej w kontekście gry, poruszając się w bardziej złożonym i chaotycznym środowisku niż to, które widać na wielu tradycyjnych treningach koszykówki. Kolejna część artykułu pokaże, jak to osiągnąć, szczególnie z początkującymi.
Przyjmując pedagogikę nieliniową, zawodnicy mogą dochodzić do własnych rozwiązań ruchowych, ponieważ każdy zawodnik jest inny: nie istnieje podejście „jeden rozmiar dla wszystkich” (Chow et al., 2021). Dlatego tak ważne jest zrozumienie ram ecological dynamics. Gdy zastanowisz się, jak ludzie poruszają się, by osiągnąć dowolny cel, szybko widać, że nie może istnieć coś takiego jak umiejętność podstawowa. Zawodnicy poruszają się inaczej, bo każdy z nich jest z natury tak różny. To, co fundamentalne dla jednego, dla innego może nie mieć sensu. Trenerzy wierzący w podstawy często mają „wiązki przekonań”, a nie teorię przewodnią opartą na nauce o ruchu człowieka. Był to temat świetnego, niedawnego odcinka podcastu między Stuartem Armstrongiem a Philem Kearneyem w Talent Equation.
https://www.spreaker.com/episode/do-coaches-have-theories-or-do-they-have-a-bundle-of-beliefs-a-conversation-with-phil-kearney--58687990
Jeśli trenerzy uważają, że trenowanie technik w izolacji sprzyja wykwalifikowanej grze, musimy ponownie zastanowić się, czym jest wykwalifikowana gra. Czy chodzi o robotyczne powtarzanie wyćwiczonych technik, czy o adaptacyjność, czyli wybór rozwiązania, które rozwiązuje problem w jednym konkretnym momencie? To pokazuje, że ruch w koszykówce lepiej traktować jako aktywność polegającą na rozwiązywaniu problemów (Myszka, Yearby & Davids, 2023). Naturalnie prowadzi to do pytania, jakie środowisko od samego początku przygotowuje zawodników do większej adaptacyjności. Czy trenowanie w celu unikania błędów naprawdę pomaga zawodnikowi stać się bardziej wykwalifikowanym, czy raczej chodzi o docenienie tego, że błędy są częścią procesu, w którym zawodnicy odkrywają, co jest, a co nie jest funkcjonalne w ich rozwiązaniach ruchowych?
Naturalnie musimy się teraz zastanowić, jak tworzyć środowiska lepiej dopasowane do początkujących. Jak podkreślili Davids i in. w swojej przełomowej pracy z 1994 roku, u nowicjuszy rozpoczynających grę w koszykówkę widać pewien poziom „anarchii mięśniowo-szkieletowej” (Davids et al., 1994). Kluczem do tego, by tacy zawodnicy stawali się coraz sprawniejsi, jest jednak eksploracja, a nie sztywna instrukcja. Czy początkujący mogą eksplorować jak najwięcej i jak najwcześniej, zamiast być zamykani w bardzo konkretnych pozycjach? Co jeśli tacy zawodnicy poruszaliby się jeszcze bardziej kreatywnie, gdyby dać im czas na rozwiązanie problemu i poruszanie się po swojemu? Jak powiedział Stuart Armstrong na ten sam temat, wielu trenerów ma dobre intencje i uważa, że nauczanie techniki to skrót, ale w dłuższej perspektywie faktycznie hamuje to proces.
Darmowy materiał
21 SSGs na Twój kolejny trening.
Darmowy PDF z Small-Sided Games, które możesz poprowadzić od razu. Praktyczne pierwsze spotkanie z tym podejściem.
POBIERZ NASZ BOOK O SSGs W ROZWOJU ZAWODNIKA
Aby wdrożyć nieliniową pedagogikę z początkującymi, absolutnie nie wystarczy wyrzucić piłki i grać 5 na 5 na treningu. To nie jest korzystne, bo nie będzie wystarczająco dużo możliwości działania (affordances), by zawodnicy stawali się coraz sprawniejsi i rozwijali funkcjonalne sprzężenia percepcja-akcja podczas treningu. Jednocześnie nie chodzi też o granie byle jakich Small-Sided Games, takich jak 2 na 2, 3 na 3 itd. Trzeba tworzyć konkretne środowiska nauki, które pozwolą zawodnikom stawać się lepszymi w tym, co jest najważniejsze na ich obecnym poziomie. U początkujących może to oznaczać skupienie na kilku kluczowych obszarach:
- Rozpoznawanie i wykorzystywanie przewagi w ataku
- Kończenie akcji po wejściu pod kosz przeciwko głównemu obrońcy i/lub obrońcy pomagającemu
- Tworzenie przewagi po kozle w grze 1 na 1
- Rzut
Na przykładzie rzutu: w Transforming nie uczylibyśmy zawodników konkretnych pozycji. Zamiast tego zapewnilibyśmy zewnętrzny fokus uwagi z zamiarem zdobywania BRAD (Back Rim and Down, czyli piłka od tylnej obręczy i w dół). Zachęca to zawodników do samoorganizacji w strategie, które pozwalają wypuścić piłkę z optymalnym łukiem, by zwiększyć szanse na BRAD. U początkujących można to osiągnąć przez kilka gier 1 na 1 z dużą przewagą, na przykład w prostej formie, w której obrońca podaje piłkę do rzucającego i doskakuje z dość dużej odległości, ale zawsze z innego kąta i miejsca. Rzucający może dostać trzy punkty za BRAD i jeden punkt za każdy inny celny rzut. To 1 na 1 można następnie zmieniać na wiele sposobów. Differential learning może to uzupełnić, pomagając początkującym eksplorować różne sposoby rzucania i oswajać się z własnym ciałem: np. rzucać z różnych postaw, lądować w różnych kierunkach, stale zmieniać dystans i miejsce itd. Differential learning jest tu świetną alternatywą dla form shooting. Jak ostatnio zapytano, co się stanie, jeśli zawodnik rzuca dwiema rękami? Trener może po prostu zasugerować zawodnikowi: „znajdź rozwiązanie, jak rzucić jedną ręką”. Nie oznacza to, że początkujący jest zamykany w bardzo konkretnych pozycjach, bo istnieje wiele sposobów rozwiązania problemu przy rzucie jedną ręką.
W Small-Sided Games dopasowanych do początkujących trenerzy muszą myśleć kreatywnie, aby poziom trudności był w sam raz. Jeśli 1 na 1 jest zbyt trudne, być może obrońca może bronić tylko w „uśmiechu” (półkole pod koszem). Jeśli zawodnicy nadal mają problem, być może obrońca nie może skakać. Nadal zapewnia to pewien poziom realistycznej informacji, nie pozbawiając zawodników informacji, na które muszą się nastroić w grze. Jeśli 3 na 3 jest zbyt trudne, być może jeden obrońca musi bronić z rękami za plecami. Istnieje mnóstwo sposobów upraszczania zadań, bez konieczności wracania do treningu w powietrzu i instruowania techniki. To fajny proces, bo wymaga od trenera dużo większej kreatywności: obserwujesz, z czym zawodnicy mają problem, a potem wymyślasz nowe ograniczenie zadania, które ten problem upraszcza. To bardzo różni się od pracy według listy ćwiczeń i technik, których trzeba nauczyć.
Nawet jeśli chodzi o dominujące podejście do trenowania i powszechną praktykę uczenia ruchów i technik, nie ma empirycznych dowodów, że takie podejście pozytywnie się przenosi. Trenerzy nie mogą wskazywać skutecznych zawodników, którzy trenowali podstawy, jako dowodu, że „to działa”, ponieważ nigdy nie dowiemy się, kim mogliby być, gdyby trenowali nowoczesnymi metodami. Choć w wielu przypadkach biegacz nie przygotowuje się do maratonu, od razu próbując przebiec maraton, to wchodzenie na bieżnię i praca nad poprawnymi pozycjami biomechanicznymi potrzebnymi w wyścigu będzie jeszcze mniej adekwatne! Jak powiedział Alan Dunton, pływak nie przygotowuje się do wyścigu na 400 metrów, trenując w wannie, ale być może uda się sfotografować optymalną technikę biomechaniczną! To świetna analogia do form shooting i wszystkich innych podstaw w świecie koszykówki. W zamkniętych warunkach technika wygląda świetnie, ale w chaotycznym środowisku samej gry wcześniej przećwiczona podstawa w ogóle nie ma znaczenia. Dzieje się tak, ponieważ to przeciwnik dyktuje, co jest, a co nie jest możliwe. Jaką więc korzyść daje powtarzanie „optymalnych” technik, skoro techniki pojawiające się w grze dyktuje ciągle zmieniające się otoczenie?
Alan Dunton omawia ideę „pływania w wannie” w E18 Transforming Basketball Podcast!
Odpowiedź na pytanie, jak pomagać początkującym dzięki nowoczesnemu podejściu, leży w skalowaniu zadań treningowych do poziomu „w sam raz” dla zawodników. Tu przydatnym modelem jest optimal challenge point Guadagnoliego i Lee (Guadagnoli & Lee, 2004). Mimo że wywodzi się z teorii przetwarzania informacji, trenerzy mogą z niego korzystać przy projektowaniu zadań w ramach Constraints-Led Approach (CLA). Trenerzy mogą tworzyć małe wycinki gry z ograniczeniami zapewniającymi, że poziom trudności nie jest ani zbyt niski, ani zbyt wysoki. Nawet zawodnik, który nigdy wcześniej nie grał w koszykówkę, szybko się zaangażuje i będzie się świetnie bawił, mierząc się z jakąś formą gry w berka z kozłowaniem albo grając 1 na 1 lub 2 na 1 z dużą przewagą.
Przy podejściu "najpierw podstawy, potem złożoność" musimy też zadać sobie pytanie, skąd w ogóle mielibyśmy wiedzieć, że zawodnicy są gotowi na bardziej zaawansowane koncepcje? Uczenie się jest niezwykle nieliniowe, a zawodnicy uczą się w różnych skalach czasowych. Dodatkowo w trakcie sezonu koszykówki młodzieżowej zwykle dołączają nowi zawodnicy, a inni bywają kontuzjowani albo opuszczają treningi z powodu innych zobowiązań. W obliczu takich ograniczeń znacznie łatwiej jest zastosować Constraints-Led Approach niż tradycyjne ćwiczenia! Co więcej, jak pokazano w całym artykule, imponujące podstawy prezentowane na treningu nie znaczą nic. Nie ma bowiem gwarancji, że zawodnicy wykazujący takie techniki rzeczywiście są skutecznymi graczami w meczu. To cała idea "workout warrior": zawodnika, który wygląda niesamowicie na treningu, ale nie daje rady, gdy przychodzi czas meczu. Ten artykuł wyjaśnia, dlaczego to zjawisko jest tak powszechne w świecie koszykówki.
Z mojego doświadczenia jako edukatora trenerów wynika, że dla trenerów, którzy przyjęli współczesne podejście, to prawdopodobnie najczęstszy powód porzucenia dominującego podejścia. Innymi słowy, głęboko przemyśleli, z jakimi zawodnikami pracują, i uświadomili sobie, że brak transferu z treningu do meczu był wystarczająco przekonującym powodem, by zdecydować się na zmianę.
Jako trenerzy odgrywamy kluczową rolę nie tylko w rozwijaniu umiejętnych zachowań, ale też w zapewnianiu zawodnikom pozytywnych doświadczeń ze sportem. Najbardziej widać to na poziomie młodzieżowym. Mając to na uwadze, musimy zapytać, jakie podejście bardziej spodoba się młodym zawodnikom?
Liniowa pedagogika obejmująca dużo ćwiczeń, poprawiania i uczenia techniki
ALBO
Nieliniowa pedagogika obejmująca Small-Sided Games, celowe manipulowanie ograniczeniami (CLA) i możliwości eksplorowania oraz zabawy przez cały trening
To oczywiście oczywisty wybór! Choć badania zdecydowanie wskazują, że nieliniowa pedagogika jest znacznie lepsza dla nabywania umiejętności, wielu trenerów nadal trudno jest zaakceptować te dowody. To zrozumiałe, bo oznacza to, że istnieje lepsza alternatywa niż podejścia trenerskie, których używamy przez całą karierę. Nie możemy jednak wątpić, że nieliniowa pedagogika jest dla zawodników znacznie przyjemniejsza, co przekłada się na większe zadowolenie sportowców i dłuższe pozostanie w koszykówce. Dla 99% trenerów pracujących z młodymi zawodnikami, którzy grają w koszykówkę dla zabawy, przyjemności i z powodów towarzyskich, pytanie staje się proste: "dlaczego miałbyś tego NIE przyjąć?!"
Jako trenerzy musimy odłożyć ego na bok i być gotowi to wypróbować. Nasza rada brzmi: spróbuj przez trzy tygodnie i unikaj uczenia jakichkolwiek technik oraz używania ćwiczeń. Po prostu zobacz, co się stanie… Zapytaj zawodników, co o tym sądzą, i obserwuj, jak poruszają się i wchodzą w interakcje w swoim środowisku. Gwarantujemy, że nigdy nie wrócisz do dawnego sposobu!
Rozwijaj dalej swój coaching.
Połącz te pomysły z Success Pathway, biblioteką filmów z ćwiczeniami, społecznością trenerów i comiesięcznymi sesjami na żywo.
Poznaj Membership
