De Constraints-Led Approach in basketbal

In Alex' eerste seizoen aan College Prep in Italië waren zijn twee leidende guards, Jamie en Linus, heel goed in het weigeren van picks. Ze lazen de coverage vroeg en gingen weg van de pick voordat de verdediging kon herstellen. Als de twee elkaar verdedigden, werkten de pick-and-roll-coverages goed. Tegen andere matchups werden rejects echter veel te vaak weggegeven.

Alex deed wat de meeste coaches zouden doen. Hij praatte erover, uitgebreid, bijna de hele eerste week. Pas toen hij de training terugkeek, zag hij hoeveel hij had gezegd en hoe weinig hij had veranderd. Zoals hij tegen Adam Omiecinski zei in EP79: “Ik kan niet geloven dat ik er de hele week over door heb gepraat en niet echt effectief heb geprobeerd de omgeving te veranderen.”

De oplossing was één constraint. Vanaf dat moment kon elk small-sided game en elke scrimmage op punten gewonnen worden, maar een team dat twee rejects weggaf, verloor. Binnen een paar dagen had het probleem zichzelf grotendeels opgelost.

De Constraints-Led Approach is een coachkader dat gebouwd is op ecological dynamics (ecologische dynamica), de wetenschap van hoe beweging en vaardigheid ontstaan. Het rust op Karl Newells model van constraints uit 1986: elke actie van een speler komt voort uit de wisselwerking tussen drie dingen.

Coaches kunnen de lengte van een speler niet veranderen, maar ze beheersen bijna elke task constraint. De CLA is de vaardigheid om die constraints bewust te kiezen, te kijken wat er gebeurt en ze weer aan te passen. Constraints veroorzaken geen beweging; ze bepalen wat mogelijk is en duwen spelers weg van sommige oplossingen en naar andere.

Twee ideeën liggen hieronder. Het eerste is de affordance, een mogelijkheid tot handelen. Een gat om te driven, een teamgenoot die vrijloopt, een verdediger die te laat is bij een closeout. Affordances zijn specifiek voor elke speler en verschijnen en verdwijnen in fracties van een seconde. Het tweede is perception-action coupling, de koppeling tussen wat een speler ziet en wat hij doet. Bewegingen 1-tegen-0 oefenen tegen niemand ontkoppelt die twee, wat in een wedstrijd nooit gebeurt.

De grootste verschuiving die de CLA van coaches vraagt, zit in wat we met “vaardigheid” bedoelen. De traditionele opvatting is dat vaardigheid een techniek is: een juiste manier om te dribbelen, passen of af te ronden die spelers in isolatie leren en daarna in wedstrijden toepassen. De ecologische opvatting is dat vaardigheid ontstaat uit de wisselwerking tussen individuele, task- en environment-constraints. Vanuit dat standpunt is een vaardige speler degene die de beschikbare affordances waarneemt en erop handelt, telkens opnieuw en op verschillende manieren, ongeacht hoe zijn crossover er in een lege zaal uitziet.

A Constraints-Led Approach to Coaching Basketball begint met hetzelfde punt bij muscle memory (spiergeheugen), de term die coaches gebruiken om het herhalen van één techniek te rechtvaardigen. Het standpunt van het boek is dat er geen perfecte techniek bestaat, omdat spelers in wedstrijden steeds andere technieken gebruiken als de constraints veranderen. Het somt op wat beide teams lezen in één pick and roll (de spacing, hoe dichtbij de verdediger op de bal is, de coverage, wat de screener doet, wie de roller is) en concludeert dat de meeste fouten in wedstrijden ontstaan doordat spelers de kansen voor hun neus niet waarnemen en benutten, niet door een gebrekkige techniek.

Daarom is Transcending Basketball ook zo streng over fundamentals. Alex' stelling is dat wat coaches fundamentals noemen een gemiddelde is van hoe spelers bewegen, omgezet in een regel.

Alex geeft de voorkeur aan het woord functioneel. Een pass is functioneel als hij bij de juiste teamgenoot aankomt, op een goede plek, met de juiste snelheid. Het maakt niet uit of het een schoolboek-borstpass was. In wedstrijden laten spelers een enorme variatie aan oplossingen zien, en daarom beschreef de Russische wetenschapper Nikolai Bernstein goede training als “repetition without repetition”: hetzelfde probleem vele malen oplossen zonder exact dezelfde beweging te herhalen.

Het boek vertelt een verhaal uit de documentaire Bill Russell: Legend. Vroeg in zijn collegetijd opende Russell een wedstrijd met vijf geblokte schoten achter elkaar. Bij de volgende time-out zei zijn coach dat hij moest stoppen, omdat “een goede verdediger nooit zijn voeten van de grond haalt”. Russell deed wat hem gezegd werd, en zijn tegenstander scoorde drie layups op rij. “Ik ging weer spelen zoals ik wist te doen”, zei hij, en hij veranderde daarna hoe er verdedigd werd.

George Vaz' artikel over waarom we moeten stoppen met het coachen van fundamentals bundelt hoe coaches in de Transforming-community hierover denken, en repetition without repetition gaat dieper in op Bernsteins werk.

Steeds meer coaches praten over de CLA, en veel van hen begrijpen hem verkeerd. Hoofdstuk 9 van Transcending Basketball draait helemaal om de bezwaren die Alex het vaakst hoort. Deze komen bij bijna elke groep coaches op.

“Je laat ze dus gewoon spelen?”

Nee. De ballen neerleggen en elke dag hetzelfde 3-tegen-3 spelen is een games-based approach, en Alex is duidelijk dat het zonder doelgerichte constraints niet veel beter is dan drills. Het verschil is de intentie: een CLA-coach kiest een constraint met een reden, kijkt en past aan. Onze gids over small-sided games laat zien hoe dat eruitziet.

“CLA-coaches coachen niet.”

Deze komt vaker voor dan welke andere ook. Het boek noemt het een van de grootste misvattingen over de aanpak. Een CLA-coach geeft veel feedback. Die werkt alleen als nog een constraint en richt de intentie en aandacht van een speler ergens op, in plaats van lichaamshoudingen op te sommen. “Let op de helpende verdediger” is CLA-feedback. “Elleboog in, doorbewegen” meestal niet. Als er al iets is, vraagt de aanpak meer van een coach, omdat je in real time moet reageren op wat ontstaat in plaats van een script te volgen.

“Beginners hebben eerst fundamentals nodig.”

Alex' antwoord in EP26 is dat een zevenjarige niet anders leert bewegen dan een prof. Wat verandert is de moeilijkheid. Beginners houden het spel, makkelijker gemaakt met een lichtere bal, een lagere ring, meer ruimte, een extra teamgenoot of een verdediger die maar één hand mag gebruiken. In het onderzoek van Jose Arias maakten kinderen met een bal van 440 g meer dribbels, passes en layups dan met een reguliere bal. We gaan hier dieper op in in de CLA voor beginners.

“Laat me de NBA-spelers zien die zo getraind hebben.”

Transcending Basketball merkt op dat de Cleveland Cavaliers het eerste NBA-team waren dat de CLA openlijk omarmde, en Alex werkte daar als assistent-coach en director of player development voordat hij de baan bij Portland Fire aannam. Het uitgebreidere antwoord van het boek is dat geweldige spelers die via drills zijn opgegroeid het misschien ondanks die drills hebben gehaald. Ervaring alleen bewijst ook minder dan coaches graag denken.

“Het ziet er rommelig uit.”

Vaak wel, vergeleken met een line drill. Het antwoord van het Routledge-boek is dat het productieve rommeligheid moet zijn: als spelers bij elke herhaling falen, schaalt de coach de constraints. Voortgang blijft toch meetbaar, via Player Development Plans die de rate limiters van elke speler benoemen en de spelen die erop gericht zijn.

Dag tot dag is de CLA een lus. Identificeer de rate limiter, ontwerp een spel dat hem steeds naar boven brengt, kijk wat er ontstaat, verander een constraint, ga opnieuw. Het grootste deel van het vakmanschap zit in de eerste en derde stap.

Begin met een rate limiter

Een rate limiter is een factor die voorkomt dat een functionele oplossing ontstaat, wat Alex in zijn clinics definieert als de factoren die de mogelijkheden van een speler om te handelen verkleinen. Het kan een affordance zijn die ze niet zien (ze merken de weak-side help nooit op) of een waarop ze nog niet kunnen handelen (ze zien het gat maar kunnen niet afronden door contact heen). Wees specifiek. “Ze ronden niet goed af in het verkeer met snelheid” is een rate limiter. “Word een betere afwerker” niet. In EP101 legt Alex uit hoe hij er ongeveer drie per speler tegelijk bijhoudt en maandelijks evalueert.

Ontwerp een spel dat hem naar boven brengt

Kies de start, de aantallen, de ruimte, de score en de klok zodat de affordance waar het je om gaat steeds opduikt. De rejectregel bij College Prep is een voorbeeld. Een ander, uit het boek, richt zich op een team dat de bal uit het midden wil houden: speel 1-tegen-1 waarbij de verdediging drie punten krijgt voor een turnover, één voor een bevochten stop en rebound, en een punt verliest als de aanval via het midden scoort.

Het Routledge-boek beschrijft dit als een problem setter worden zodat spelers problem solvers kunnen zijn. Ruimte beperken, zoals in een wall-pick-and-roll-spel, richt de aandacht op één onderdeel van de taak. Het risico is te veel beperken. Een limiet van twee dribbels kan bijvoorbeeld oplossingen wegvegen die anders zouden ontstaan; als het echte doel is de ring aan te vallen, laat een regel dat dribbels richting de ring moeten gaan, niet zijwaarts, de keuze intact.

Spacing is een goede plek om het te zien. Zeg tegen een team dat ze het veld breed moeten maken en sommigen doen dat. Maak het gebied binnen de boog tot lava, en het verandert voor iedereen.

Vereenvoudig, ontleed niet

Als spelers het moeilijk hebben, weersta dan de neiging om te stoppen en het 1-tegen-0 te drillen. Dat is task decomposition, en het haalt de verdedigers en teamgenoten weg waaruit spelers affordances waarnemen. Task simplification behoudt de live verdediging en maakt het spel makkelijker.

Een goede test, die Alex gaf in EP33: als je het gevoel hebt dat je iets moet aanleren omdat het niet ontstaat, doen de constraints waarschijnlijk hun werk nog niet.

De snelste manier om te beginnen is een drill die je al doet te nemen en hem zijn verdediging terug te geven. Transcending Basketball heeft een hoofdstuk met zulke “makeovers”. Twee van de drie hieronder gebruiken bursts, waarbij één speler of groep een vaste tijd of aantal herhalingen blijft staan in plaats van één possession en weer achteraan sluiten. Drie waarmee we zouden beginnen:

De CLA komt voort uit tientallen jaren onderzoek in ecologische psychologie en dynamische systemen. De namen die je het vaakst tegenkomt:

• Karl Newell (1986) stelde het model van individuele, task- en environment-constraints voor.
• James Gibson introduceerde de term affordance en maakte onderscheid tussen “kennis over” (wat spelers verteld wordt) en “kennis van” (wat ze kunnen). Onze gids over besluitvorming legt uit waarom dat ertoe doet.
• Nikolai Bernstein beschreef training als “repetition without repetition”.
• Keith Davids, Ian Renshaw, Chris Button en Jia Yi Chow ontwikkelden nonlinear pedagogy en de CLA voor coaches, waaronder het artikel uit 2016 dat uitlegt waarom de CLA niet hetzelfde is als Teaching Games for Understanding.
• Rob Gray, auteur van How We Learn to Move, maakt onderscheid tussen techniek (één mogelijke oplossing) en vaardigheid (die aanpassen aan de situatie). Hij schoof bij Alex aan in EP25.

Voor een diepere lezing loopt Alex' introductie tot evidence-based coaching met bronnen door de theorie, en waar je moet beginnen als je nieuw bent met de CLA is de praktische eerste stap die wij aanraden.