Zone offense in basketbal

Mike Mennenga van Oregon legde de matchupzone van zijn programma uit in EP151 van de podcast. Het punt ervan, zei hij, is om de zonelook te verkopen. Zijn verdedigers spelen matchup, maar een aanval die denkt dat ze tegen een zone speelt, verandert hoe ze speelt.

Dat zou elke aanvalscoach aan het denken moeten zetten. Voor de zone overschakelen op een andere aanval is het eerste probleem op Alex' lijst hieronder, en wij denken niet dat je er een nodig hebt. Houd dezelfde principes aan en pas ze aan op hoe een zone verschuift en helpt.

Alex' presentatie over zone offense noemt de problemen waar coaches het vaakst tegenaan lopen:

• Een andere aanval
• Sets in plaats van principes
• Driepunters in plaats van de ring
• Beperkt snijden
• Minder transitie

Bij jonge spelers is het meest voorkomende probleem nog simpeler. George Vaz' artikel over een zone verslaan in jeugdbasketbal beschrijft het:

Tenzij ze op een trigger wachten, moeten spelers in nul seconden spelen, voordat de verdedigers terug zijn op hun plekken in de zone.

Alex maakt dit punt in Transforming Basketball: een van de sterke punten van spelprincipes is dat ze standhouden tegen elke verdediging. Een zone verandert de task constraints, niet de concepten.

Dominoes is hoe een team een voordeel in leven houdt tot de laatste domino valt op een waardevol schot. De drie dominoesprincipes uit onze gids over conceptual offense gelden allemaal tegen een zone, en sommige zijn belangrijker:

• Zero seconds. Drive, pass of schiet in nul seconden bij elke vangst. Tegen een zone laat elke pauze de verdediging terugkeren naar neutraal.
• 1 can't guard 2. Space naar een plek waar één verdediger niet twee aanvallers kan dekken. Tegen een zone is het doel om één verdediger te laten kiezen tussen twee scoringsdreigingen.
• The floor is lava. Verlaat na een drive of cut de verf en ga snel terug naar spacing, zodat een teamgenoot de ruimte kan gebruiken.

In A Constraints-Led Approach to Coaching Basketball geldt de floor-is-lava-regel voor alles binnen de driepuntslijn behalve de dunker spot, en spelers mogen daar alleen vangen als ze naar de ring snijden. Die uitzondering is tegen een zone belangrijk, zoals de dunkersecties hieronder laten zien. Hoe een team deze principes invult, hangt ook af van de spelers. Transforming Basketball geeft het voorbeeld van een team met geweldige schutters dat meer exit screens gebruikt om uit de lava te blijven, terwijl een atletischer team dat minder goed schiet ghost cuts in de hoek zoekt.

Transitie blijft belangrijk, want een zone die nog niet staat is het makkelijkst te verslaan. Het Routledge-boek zegt het ronduit: op elk niveau is de slechtste transitieaanval beter dan de beste halfveldaanval. Een constraint zoals vier seconden om na het veroveren van de bal de middenlijn over te steken verhoogt het tempo. Set plays kunnen nog steeds een plek hebben, maar spelers hebben ook manieren nodig om door te gaan als de eerste actie geen voordeel oplevert.

Alex' presentatie stelt een uitgangspunt voor voordat je een kleiner spel speelt: zet de zoneverdediging neer en speel 5-tegen-5 tegen je spelprincipes. Beperk de aanval tot gouden en zilveren medailles (afrondingen bij de ring en catch-and-shoot-driepunters), speel met een korte klok van tien seconden of nog minder en kijk wat er ontstaat.

Kies dan een rate limiter, datgene wat de aanval het meest tegenhoudt. Beweegt de aanval verdedigers, of passt ze alleen rond de perimeter? Zijn flashes getimed met de bal? Herkent de ballhandler de ruimte die een screen creëert? Als spelers vangen en vasthouden terwijl een passvenster dichtgaat, gebruik dan een tijdelijke balverliesregel voor het vangen en vasthouden van de bal en kijk of de volgende pass, drive of schot het voordeel behoudt. Als spelers helemaal geen beschikbare optie hebben, lost een andere klok het spacingprobleem niet op. Pas de aantallen of de vrijheid van de verdedigers aan zodat ze de interactie kunnen doorwerken, en keer dan terug naar de volledige zone.

Een speler die op de high post staat is niet de enige manier om de bal in het midden te krijgen. Een speler kan in die ruimte flashen wanneer de beweging van de bal, de screener en de verdedigers de pass mogelijk maakt.

Een goede beginpositie is de weak-side dunker spot: dicht bij de baseline, buiten de verf en tegenover de bal. Vanaf daar kan een speler beschikbaar blijven bij de basket, in een passvenster bewegen of ruimte maken voor een teamgenoot. De plek is beschikbaar voor verschillende spelers, niet gereserveerd voor de langste.

Timing is belangrijk. Als de screener richting de basket rolt, kan de dunker flashen naar een open venster en een pass ontvangen om samen te werken met de roller. Als een teamgenoot dat venster al bezet, laat bewegen naar dezelfde ruimte één verdediger twee aanvallers dekken.

Denk tegen een 2-3-zone na over welke voorste verdediger de screen bindt en waar de middelste verdediger kan helpen. Als je de hoek of de plek van de screen verandert, verandert het probleem van die verdedigers.

Houd de opties van de ballhandler open. Hij kan de screen gebruiken, afwijzen of een gat splitten als de verdediging dat mogelijk maakt. De screener kan rollen of in de ruimte slippen als de verdediging de screen verwacht. Een geplande actie afmaken is minder belangrijk dan het voordeel herkennen dat er al is.

Let ook op de speler bij de baseline. Een goed getimede flash geeft de ballhandler nog een passoptie en een weg naar de roller, in plaats van dat elke aanval afhangt van dezelfde short-roll-pass.

Dit is de volgorde die Alex gebruikte in zijn masterclass over zone offense. Ze begint met één deel van de zone en voegt verdedigers toe naarmate spelers het oplossen.

Breng dan de rest van de zone terug:

• 3-tegen-3. Voeg de tweede voorste verdediger toe met dezelfde aanvallers. De ballhandler heeft nu nog een verdediger om te lezen, terwijl screener en dunker nog steeds moeten afstemmen.
• Standbeelden. Voeg de twee achterste wingverdedigers toe met beperkte beweging. Ze mogen hun aanwezigheid laten zien, naar de bal stappen en nabije passes onderscheppen zonder op alles in te storten. De ruimtes lijken meer op de volledige zone terwijl de taak hanteerbaar blijft.
• 4-tegen-4, dan 5-tegen-5. Voeg aan één kant een perimeterspeler en verdediger toe en keer dan terug naar het volledige spel. Elke toevoeging verandert de passes, hulp en scoringsopties die beschikbaar zijn. Laat eerdere beperkingen vallen als ze het probleem niet meer dienen.

Dit zijn opties om een spel aan te passen, geen progressie die elk team in dezelfde volgorde moet doorlopen.

Een drive, een roll en een speler bij de baseline kunnen drie aanvallers tegelijk de verf in brengen. Alex noemt dit een convergence. Of het een voordeel oplevert of de ruimte sluit, hangt af van wat die spelers doen.

• Maak ruimte bij de baseline. De dunker kan lager langs de baseline bewegen, waardoor er afstand ontstaat van de drive en de roll terwijl hij beschikbaar blijft voor een pass.
• Seal de middelste verdediger. De roller of dunker kan een legale screen of seal gebruiken om te voorkomen dat de middelste verdediger vrij kan helpen. De ballhandler moet dan de kans herkennen die dat creëert.

Een tijdelijke limiet op het aantal spelers in de verf kan een trainingsprobleem isoleren. Het hoeft geen permanente regel te worden; spelers moeten nog steeds leren hoe ze afstemmen als meerdere teamgenoten daar aankomen.

Neil Houghton, die coacht bij Knox Basketball in Melbourne, schreef een reeks small-sided games voor zone offense uit, elk opgebouwd rond één spelprincipe. Vier ervan:

George Vaz' artikel over zone in de jeugd verzamelt vier ideeën meer uit een challenge van de Transforming-community: één deel van de zone beperken (zoals de linkerhoek en linkerwing van een 2-3), dynamische starts en bursts van Mohamed in Sri Lanka, een nul-seconden-of-balverliesregel van Ryan in Illinois, en Ryan Josephsons spelletjes bij Camas High School in Washington die specifieke zoneruimtes isoleren.

Transcending Basketball heeft een sterke mening over zones op jonge leeftijd. Extra verdedigers in de verf nemen kansen weg om bij de ring af te ronden en duwen jonge spelers naar schoten van buiten, wat moeilijk is zonder aangepast materiaal.

A Constraints-Led Approach to Coaching Basketball stelt voor dat clubs een no-zone-regel van U8 tot U14 overwegen, waar de lokale regels dat toelaten, omdat spelers die lichamelijk nog niet ontwikkeld zijn erdoor worden afgeremd. Het probleem gaat ook door bij oudere spelers. Transcending Basketball stelt dat spelers die elke minuut van elke wedstrijd in een zone worden gehouden niet worden afgestemd op de affordances die ze op het volgende niveau tegenkomen.

Als je competitie zones toestaat, moet je er toch tegen spelen, dus houd de activiteit dicht bij het optimale challenge point, waar ze niet te makkelijk en niet te moeilijk is. Denk aan passafstand, schietbereik, materiaal en hoeveel verdedigingsdruk er is. Pas de ruimte, aantallen of druk aan terwijl je een actieve verdediging voor ze houdt, en keer dan terug naar het volledige spel om te zien of de oplossingen standhouden met iedereen erbij. Kijk naar de intentie achter een beslissing en niet alleen naar of de aanval in een basket eindigt.

Alex' gratis Zone Offense Masterclass laat zijn conceptgebaseerde aanpak tegen zoneverdedigingen helemaal zien.