Transition Offense in basketbal

Tijdens een Europees kampioenschap in Nice kwam iemand met een vraag naar Francesco Rossi, de jeugddirecteur van College Basket in Borgomanero, Italië. Waarom waren zijn teams bij de Italiaanse nationale finales altijd het team dat de meeste fast break speelde? Francesco, die het verhaal vertelde in aflevering 39 van de podcast, wist het eerst niet zeker, maar kwam uiteindelijk uit op één antwoord.

Cambio is Italiaans voor “verandering”. Je speelt een gewone 3-tegen-3, 4-tegen-4 of 5-tegen-5, en als de coach “cambio” roept, moet het team met de bal scoren op de andere basket. Waar de bal ook is en waar de verdediging ook staat, iedereen moet meteen omschakelen. Francesco voegt een regel toe: twee seconden om te beslissen wat je doet.

Alex Sarama werkte drie jaar met Francesco in Borgomanero, en in dezelfde aflevering legde hij uit waarom het spel werkt. Veel coaches laten een zeer voorspelbare transition spelen, zei hij, en zelfs hun Small-Sided Games zijn voorspelbaar omdat de spelers altijd vanaf dezelfde plek komen. Cambio is nooit twee keer hetzelfde. Spelers moeten in transition de affordances lezen, daarom wil hij in training repetition without repetition: hetzelfde doel, maar elke keer een ander beeld.

George Vaz beschrijft het vertrekpunt in zijn fast-break-artikel: als spelers niet “lag free” reageren of hun eerste drie stappen niet winnen, ontstaan de numerieke voordelen nooit.

Lag-free reaction. In een Q&A, uitgebracht als EP137, beschreef Alex wat hij wil als de bal van de ring komt: alle vier de spelers zonder bal sprinten meteen weg, in plaats van eerst te lopen, dan te joggen en dan te rennen. De seizoensplannen van de academy in zijn presentatie over principes van het spel noemen het voor de jongste groep “lag free reaction and bolts”. In Transforming Basketball schrijft Alex beide termen toe aan Ross McMains. Een lag-free reaction is de eerste drie stappen naar voren winnen op het moment dat je team de bal krijgt, en een bolt is met maximale snelheid over het veld sprinten.

Het boek geeft transition ook een eigen metafoor. Dominoes beschrijft hoe een team speelt zodra het een voordeel heeft; “fast and furious” beschrijft hoe het in transition wil spelen. Veel coaches zeggen dat ze snel willen spelen, schrijft Alex, maar weinigen onderbouwen dat met duidelijke intenties en specifieke acties. Zijn suggestie is om tempo in de score van je small-sided games en scrimmages te stoppen: een score binnen vijf seconden nadat je de bal hebt, telt dubbel, of de bal moet na een gemaakte basket binnen vier seconden over de middellijn. Wissel die constraints af zodat de training niet eentonig wordt.

Geen outlet. De traditionele rebounder landt met het gezicht naar de ring en zoekt dan de point guard. Alex schrijft het alternatief toe aan Mike MacKay van Basketball Canada in EP30: land als een quarterback. Beveilig de bal met overzicht over het veld en ga direct in een break-out dribble. Alex' punt is dat vangen, naar de ring kijken en dan de point guard zoeken voor de outlet alleen de kans op makkelijke, efficiënte scores verkleint. Het plan voor U12 noemt het “No outlet: break-out dribbles”.

Je hoeft de landing niet als techniek te coachen. Het punt van het boek is dat landen als een quarterback vaak vanzelf gaat zodra de constraints erom vragen: geen passes toegestaan in het achterveld, of extra punten voor snelle scores in transition. Spelers breken dan uit met de dribbel of geven een kick-ahead, afhankelijk van wat er voor hen ligt. Na gemaakte baskets en dode ballen brengt een vaste point guard de bal naar voren.

In de praktijk betekent dat: wie de rebound pakt, is de point guard. Dat is een van de transition-principes die George noemt. Houd het flexibel. Waar de rebounder zich prettig voelt met de bal, start hij de break; als dat nog niet zo is, is een teamgenoot misschien de betere weg. George beschreef de versie van de London Lions in EP108: spelers wier taak in de halve court het zetten van screens of afronden was, pakten toch rebounds, braken uit met de dribbel en creëerden voordelen, in plaats van de bal steeds aan de vaste playmaker te geven.

Onze spacing-principes voor transition vertellen spelers waar ze heen rennen. Wat ze doen als ze er zijn, hangt af van wat de verdediging hun geeft. Dit zijn de regels die Alex in EP137 met zijn staf doornam.

Waarom corners first? Transforming Basketball neemt het dominoes-idee van 1 kan 2 niet verdedigen en gebruikt het voor spacing in transition. Traditionele transition-spacing stuurt spelers over vaste banen naar de wings of de high post, wat het veld verstopt en de break-out dribble en de makkelijke drive weghaalt. Door de hoeken te vullen rek je de verdediging in beide richtingen, en de volgende plek waar één verdediger niet twee spelers kan dekken, is de 45.

Niets hiervan zijn plays. Zoals Alex in EP30 zei, scheppen de principes mogelijkheden, en de spelers moeten nog steeds de affordances waarnemen die de verdediging openlaat.

Een two-side is een spacing waarbij de hoek en de 45 aan dezelfde kant van het veld allebei bezet zijn. Georges artikel over de two-side break schrijft Brent Tipton toe dat hij de two-side break heeft gepopulariseerd, en de logica komt voort uit hoe teams in transition verdedigen. Terugvallende verdedigers beschermen eerst de basket, dan de bal, dan de gevaarlijkste speler. Als er dus twee verdedigers terug zijn om de twee spelers aan de weak side te dekken, beschermt een van hen meestal de ring. Skip de bal naar die kant en je kunt een 2-tegen-1 krijgen.

Het is een read. Sommige wedstrijden geven je acht of tien two-side skips, zei Alex in EP137, en sommige geven je er één.

De pass waar Alex voorzichtig mee is, is de kick-ahead naar de hoek aan één kant. Gooi hem alleen als de ontvanger helemaal vrij is. Meestal staat er een verdediger in de buurt, en één goede korte closeout brengt de aanval terug naar neutral. Een vroege kick-ahead naar een wing met ruimte om te driven is iets anders: de verdediging staat niet en er is ruimte om aan te vallen.

Neutral betekent dat geen van beide teams een duidelijk voordeel heeft: de verdediging is hersteld. Volgens Alex in EP137 is het moeilijkste deel van transition de overgang van de break naar de aanval in de halve court, en ook die overgang moet lag-free zijn.

Een trigger is een actie van twee of drie spelers, zoals een pick, een get of een dribble handoff, die een nieuw voordeel probeert te creëren. Georges artikel stelt als doel om binnen drie seconden nadat je neutral herkent door te stromen naar een trigger. Speel hem vanuit de spacing waarin spelers zijn aangekomen. Als je iedereen stopt om naar een vast patroon te verhuizen, geef je de verdediging meer tijd om zich te zetten. En de trigger is slechts een poging om een voordeel te creëren, dus spelers kunnen scoren voordat hij af is. Als de speler met de bal neutral niet heeft herkend, moet iemand anders naar de bal komen en de actie starten.

Aankomstspacing is positieloos, dus je center kan in een hoek terechtkomen. Het boek ziet dat als een bonus: de big van de verdediging moet bij de eerste trigger ineens in onbekend gebied verdedigen. Een speler die effectief is vanaf de dunker spot kan er direct heen gaan als hij gelijk met of voor de bal is, en als hij achter ligt, kan hij in plaats daarvan meedoen aan de eerste trigger, met een drag screen of een screen away. Tempo maken levert ook cross matches op, waarbij bigs guards verdedigen. Dan stelt het boek voor om door te stromen naar 4-out 1-in met de dunker spot aan de weak side bezet, wat dubbele gaten opent om de mismatch aan te vallen.

Na een gemaakte basket gelden dezelfde regels, alleen minder vaak. De dichtstbijzijnde speler pakt de bal en gooit snel in, en Alex zoekt nog steeds een two-side. Voor een team dat niet snel kan inbrengen, beschreef hij een constraint: als de bal niet binnen twee seconden in het spel is, is het een turnover. Het plan voor U12 noemt “quick inbounds” als een eigen principe.

Transcending Basketball geeft coaches een stoplicht voor feedback tijdens de wedstrijd. Groen is wanneer het spel stroomt, vooral in transition. Geel stroomt nog steeds, maar langzamer, zoals een team dat de bal opbrengt om zijn eerste trigger te starten. Rood is elke dode bal. In groen werken lange instructies averechts, en het boek stelt prompts van één woord voor die aan de principes gekoppeld zijn: “corners”, “push”, “two-side” en “dominoes”.

Er is wel een grens aan wat een cue kan doen. Het voorbeeld uit het boek is een coach die een team vertelt om “zo vaak mogelijk in transition te spelen met snelle bust-out dribbles”. Als spelers in training niet zijn afgestemd op die kansen, heeft de feedback weinig effect.

Elk van de onderstaande spelen begint op een andere plek, en de meeste gebruiken een dynamische start, waarbij spelers al in beweging zijn voordat de break begint. Hoe vaak begint een echte fast break vanaf precies dezelfde posities? Bijna nooit.

Het argument van het boek om de weave te vervangen is dat hij niet representatief is: er is geen verdediging om te lezen en niets erin lijkt op het spel, en zelfs als coaches hem laten doorstromen in een 2-tegen-1, komen aanval en verdediging altijd vanaf dezelfde plekken.

Twee andere spelen veranderen de start zonder enige voorbereiding. Cambio, uit het openingsverhaal: elk spel in de halve court wordt een transition-spel zodra je het roept. En uit EP37 speel je trips: een 3-tegen-3 in de halve court speelt een trigger, en als de verdediging de bal wint, gaan ze de andere kant op. Wil je een voordeel, roep dan de naam van één nieuwe verdediger, die je moet afslaan voordat hij terug mag. Soms is dat een 3-tegen-2, soms schuift de verdediging door en is het weer 3-tegen-3.

De seizoensplannen van de academy in Alex' presentatie over principes van het spel bouwen transition op naar leeftijd. U12: geen outlet en break-out dribbles, lag-free reactions en bolts, omhoog sprinten langs de zijlijn, kick-ahead-passes, quick inbounds. U14 voegt toe: naar de nail komen, de highway vrijhouden, de two-side break en clap-backs. U16 voegt toe: diepe outlets, een free-throw break en 2-for-1s.

A Constraints-Led Approach to Coaching Basketball maakt van transition een prioriteit voor beginners, omdat het voor hen vaak de makkelijkste manier is om scorekansen te creëren. Het boek noemt deze fase “groen” en introduceert haar via 2-tegen-1- en 3-tegen-2-spelen in de halve court en over het hele veld. Deze brengt het zoeken van de zijlijn, het bolten over het veld, de burst-out dribble en de kick-ahead-pass.

Sean Keating, een varsity-coach op een high school in St. Peter, Minnesota, ging in EP92 nog verder. Zijn jeugdcompetitie, aangepast van een format dat Jeff Boos begon in Sun Prairie, Wisconsin, vervangt 5-tegen-5 door een doorlopend fast-break-spel: het ene team gaat 4-tegen-3 naar beneden, het andere komt 3-tegen-2 terug, over vier kwarten van tien minuten. Verdedigers dekken niet voorbij de driepuntslijn, zodat elke speler de bal kan opbrengen, en ze mogen niet naar de bal grijpen om hem af te pakken, alleen passes onderscheppen. Er is altijd iemand vrij, en Sean zei dat de kids leren spelen in de ruimte.

Zie de conceptual offense-gids voor hoe transition doorstroomt naar je aanval in de halve court. Voor de andere kant van het veld behandelt Georges artikel over transition defense de prioriteiten.