Basketbal warming-upspellen

Tijdens de eerste training van zijn eerste seizoen als performance coach bij RASTA Vechta, een profteam in Duitsland, sloot Domenik Theodorou de warming-up af door de spelers op de basislijn te laten staan. Ga naar de andere basislijn, zei hij, en bouw onderweg snelheid op, richting 80% aan het eind. Volgens zijn eigen schatting gaven ze ongeveer 50%. De tweede keer was hetzelfde. “Het was ongelooflijk saai”, vertelde hij aan George Vaz in EP155.

Bij de volgende training gaf hij elke speler een bal en legde hij zes ballen in elke hoek van het veld. De opdracht was om de bal over het veld te gooien, hem drie keer te laten stuiteren en aan de andere kant af te sluiten met een layup. Na twee pogingen werden het twee stuiters, en na nog twee pogingen één stuit. Om de bal te verslaan moesten de spelers versnellen, en dat deden ze, een stuk beter dan de dag ervoor. Ze plaagden elkaar als iemand faalde en hielpen elkaar uitzoeken hoe je de bal moest gooien.

De volgende dag vroeg hij elke speler apart waarom hij die opdracht had bedacht. Niemand noemde snelheid. Ze dachten dat het om layups ging, of om hoe je de bal moest gooien om na één stuit af te kunnen sluiten. Dat was precies Domeniks bedoeling. De spelers bouwden hun snelheid op zonder erbij na te denken, omdat ze bezig waren iets anders op te lossen.

Domenik besteedde jaren aan het verfijnen van wat hij de perfecte routine vond: elke spiergroep, elk bewegingsvlak, elke dynamische rekoefening uitgevoerd met de techniek die hij wilde. Uiteindelijk had hij alles uitgedacht, en de warming-up veranderde nooit.

Transcending Basketball noemt “een geloof in identieke routines voor spelersontwikkeling en warming-ups voor de wedstrijd” als een van de gewoontes die in de basketbalcultuur worden doorgegeven, en Alex is helder over wat ze opleveren.

Het alternatief van het boek is tikspellen en andere spellen, en “herhaling zonder herhaling”, de term van Nikolai Bernstein voor het bereiken van hetzelfde doel met telkens een iets andere beweging. Als spelers lunges of squats doen, doen ze die op meerdere manieren in plaats van steeds dezelfde lunge te herhalen. Domenik kwam op hetzelfde punt uit. Hij doet nog steeds wat dynamische rekoefeningen, maar vraagt de spelers ze elke keer anders te doen, en zegt soms gewoon “zoek het zelf uit”.

Als je nog niet klaar bent om rekoefeningen te schrappen, verander dan hoe ze worden gedaan. A Constraints-Led Approach to Coaching Basketball geeft vier varianten, en het eerdere boek, Transforming Basketball, bevat een video over hetzelfde idee. Dat boek maakt ook een bredere opmerking: identieke warming-uproutines, hoe goed bedoeld ook, leveren weinig op bij het verkleinen van het blessurerisico, omdat spelers die zich adaptief kunnen bewegen beter in staat zijn te reageren op een gevaarlijke situatie.

De routine vervangen betekent niet dat je de fysieke voorbereiding laat vallen. Domenik begint elke warming-up met een checklist die hij toeschrijft aan krachttrainer Charlie Weingroff, plus één punt van zichzelf:

1. De weefseltemperatuur verhogen.
2. De mobiliteit voorbereiden die spelers al hebben. (Hij maakt duidelijk dat een warming-up die niet vergroot.)
3. Het centrale zenuwstelsel voorbereiden, als signaal dat de training zo begint.
4. De bewegingen van de sport oefenen.
5. De warming-upomgeving een beetje representatief maken voor basketbal, zodat het gat tussen het einde van de warming-up en de eerste oefening klein is.

Daarna komen zijn vier ongeschreven regels:

• Geen enkele warming-up mag ooit hetzelfde zijn. Dit is moeilijker dan het klinkt. Een spel dat goed ging, mag terugkomen, omdat spelers het onthouden en het misschien iets beter spelen.
• Spelers moeten vergeten dat ze zich opwarmen. Ze moeten aan het spel denken, niet aan de warming-up.
• Hoge energie. Hij is met opzet luid, want als hij het niet brengt, weet hij niet zeker of de spelers het doen.
• Iedereen beweegt. Op een lange trainingsdag waarop de eerste oefening live is, kiest hij een spel waarin iedereen genoeg beweegt.

Hij bouwt ook op naar de spellen. Met profs begint hij op de grond en stilstaand, dan volgt verplaatsing, en pas daarna een tikspel, dat “je niet zomaar uit het niets kunt doen”. Jeugdspelers hebben volgens zijn ervaring minder opbouw nodig, al hebben ze er nog steeds wat nodig.

Domenik telt minstens 130 tot 150 trainingen per seizoen die beginnen met zijn warming-up, elk van 12 tot 15 minuten. George Vaz maakte dezelfde berekening voor zijn eigen team in The Best Warm-Ups for Basketball Practices:

Die tijd kan naar techniekwerk gaan. Zoals George tegen Domenik zei: een team dat tijd tekortkomt voor skillontwikkeling kan dribbelen of passen in de warming-up opnemen.

Domenik houdt elk warming-upspel kort, hooguit drie of vier minuten, omdat hij maar ongeveer 12 minuten heeft. Hij kan het zich niet permitteren om midden in de warming-up een minuut te besteden aan regels uitleggen en materiaal klaarzetten. Hieronder staan drie van zijn spellen, met de regels zoals hij ze in EP155 beschreef.

Alex' eigen suggesties in EP37 gaan in dezelfde richting: tikspellen, touch football, of voetbal waarbij verdedigers niet mogen tackelen en de speler met de bal drie seconden heeft om te dribbelen, te passen of te schieten, zodat de verdediging de bal alleen kan terugwinnen door te onderscheppen.

Tik- en keep-awayspellen uit onze boeken

Onze twee coachingboeken bevatten warming-upspellen met volledige regels. Het eerste is een tikspel dat volgens Transforming Basketball “ook nuttig is als warming-up”, en het werkt met één bal per tweetal.

A Constraints-Led Approach to Coaching Basketball gebruikt een grotere versie, 2-on-3 Touchdown Tag, als warming-up voor teams die de bal verliezen onder druk: twee aanvallers met één bal moeten met dribbels of passes de middenlijn bereiken terwijl drie verdedigers proberen hem te stelen. De passwarming-up uit hetzelfde boek is een rondo, die het beoordeelt als een zeer effectieve warming-up voor beslissingen bij de eerste aanraking, in nul seconden.

Met beginners, of als je maar één bal hebt, stelt het boek 4-on-4 No Dribble Tag voor: de aanval passt en beweegt zonder te dribbelen, en de verdediging probeert de speler met de bal te tikken. Blijf binnen de driepuntslijn, speel bursts van 30 seconden waarbij de meeste tikken winnen, en sta één dribbel na een vangbal toe zodra spelers er vertrouwd mee zijn.

Een passspel voor groepjes van drie

George Vaz herinnert zich dat hij als kind bijna een uur in een kamp besteedde aan lijnoefeningen met dribbelen, pivoteren en passen. Zijn versie voegt een verdediger toe en een manier om te winnen.

Als ballbescherming het thema van de dag is, gebruik dan Shield Tag: een baldribbelaar, een verdediger en een teamgenoot die als schild fungeert, gespeeld in een kleine ruimte zoals de middencirkel. Het boek van Routledge noemt het een zeer effectieve warming-up die spelers ook laat verkennen hoe ze misleiding kunnen toepassen in de pick and roll. De regels staan in onze gids over ballhandling en op de Shield Tag-activiteitenpagina.

Partnerduels en materiaal

Worstel- en duelspellen maken deel uit van ons kader voor spelersontwikkeling, als alternatief voor rekoefeningen en routines, en de constraints zijn makkelijk te veranderen. George Vaz' artikel over vechtspellen bevat Fight for the Line: twee partners op een lijn duwen om de voeten van de ander eroverheen te krijgen, of ze pakken allebei één basketbal vast en gebruiken die als hefboom. Spreek de contactregels en indelingen af voordat je begint.

Nieuw materiaal verandert ook de constraints, zodat spelers nieuwe bewegingsoplossingen moeten vinden. Domenik heeft een afgesloten kooi met rare ballen, rubberen frisbees en schuimballen, want “als je met raar materiaal aankomt, worden ze altijd enthousiast”. In onze warming-up met een pvc-buis vinden spelers verschillende manieren om met een buis om te gaan, en ze kunnen er zelf spellen mee verzinnen.

Verschillende van deze spellen komen bewust uit andere sporten. In EP125 legde Martina Navarro, senior lecturer in skill acquisition aan de University of Portsmouth en UK-directeur van het Athletic Skills Model, het idee van donor sports uit: spellen die bewegingen gebruiken die basketbal deelt, in een context die niet op basketbal lijkt. Volleybal vraagt spelers nog steeds om te gooien, te vangen en te slaan. Ze stelt ook sporten voor die bewegingen gebruiken die basketbal niet heeft, zoals trappen of klimmen.

Haar tip voor de warming-up: kies een sport met een andere bewegingsoplossing, maak er een spel van en blijf het veranderen. Het team van George Vaz speelde 8-tegen-8 of 7-tegen-7 volleybal, afhankelijk van het aantal spelers, en het werd een van hun favoriete spellen van het seizoen, deels omdat niemand er erg goed in was. Domenik zegt dat de energie stijgt zodra het voetbal is, “omdat ze willen winnen”. Georges artikel over donor sports bevat meer.

Domeniks belangrijkste regel bij het kiezen van een spel is dat het doel haalbaar moet zijn. Als het te moeilijk is, haken spelers snel af. Wij noemen dat het optimale uitdagingspunt: de moeilijkheid die precies goed is voor de spelers die voor je staan. Georges vier stappen voor het ontwerpen van een warming-upspel dekken de rest: een doel, de regels, hoe spelers winnen of verliezen, en hoe je het vereenvoudigt of opbouwt zonder de belangrijke informatie weg te halen, zoals de verdediger.

Het werkt niet altijd. Domenik zegt dat spellen “de hele tijd” mislukken, en sommige waar hij niet zeker van was, worden “compleet wild”. Hij reflecteert na elke training op wat er misging en hoe het beter kan, en zo ging razzle-dazzle football van “matig” naar een van zijn favorieten.

Toen Domenik voor het eerst overwoog een spel toe te voegen, was zijn instinct: “dat is niet professioneel… We mogen geen plezier hebben, toch?” De feedback van de spelers deed hem van mening veranderen. Transcending Basketball maakt hetzelfde punt: plezier is in basketbalkringen synoniem geworden met tijdverspilling, en dat hoeft niet.

Domeniks vijfde checklistpunt is dat de stap van het einde van de warming-up naar de start van de eerste oefening klein moet zijn. Een warming-up kan de situatie introduceren waaraan je later werkt. Als de focus van de dag passen onder druk is, leidt het passspel met drie spelers vanzelf naar keep-away met meer ontvangers en verdedigers. Tik- en partnerspellen zijn er voor het bewegingsprobleem dat ze spelers geven, niet als repetitie van een basketbalaanval, dus laat er de basketbalactiviteiten op volgen die de dag nodig heeft.

Controleer voordat je doorgaat wie er betrokken was en hoe ze bewegen, en of de volgende activiteit een rustiger begin of een grotere uitdaging nodig heeft. Het helpt ook om niet te overschatten wat de warming-up heeft gedaan. Tegen het eind van een seizoen gooide een van zijn spelers een pass over het hele veld voor een layup en wees naar Domenik op de bank: dat komt omdat we de hele tijd voetballen. Domeniks oordeel:

Voor waar de warming-up past in een volledige training, zie onze gids over trainingsplanning. Voor spellen om te spelen als spelers warm zijn, zie de gids over Small-Sided Games. Georges artikel over de rate limiter-warming-up laat zien hoe je een warming-upspel kiest rond de rate limiter van een speler, de factor die verhindert dat een vaardigheid tevoorschijn komt.