Wat is een ecological approach in basketbal?
De Zweedse basketbalbond is een van de eerste basketbalbonden ter wereld die een ecological approach hanteert in de kaders voor coaching en spelersontwikkeling. Voor zover we weten hebben ook de Noorse, Finse en IJslandse bond deze weg ingeslagen (een duidelijke Scandinavische connectie!). Daarnaast zijn de regionale bonden van Beieren en Berlijn in Duitsland het voorbeeld gevolgd. Hopelijk sluiten de komende jaren nog veel meer bonden zich bij hen aan...
Wat betekent het voor een bond om een ecologische blik aan te nemen, en hoe kunnen coaches, teams en andere organisaties profiteren van deze ideeën? De uitstekende coach educators van Basket Svensk, Rikard Aspegren en Andrew Pleick, hadden Mark O’Sullivan te gast in hun podcast voor Zweedse coaches. In deze aflevering kwamen een aantal sterke ideeën aan bod, die de focus van deze blog vormen.
https://open.spotify.com/embed/episode/0JGg0SKGYx11l5NObYgrpp?utm_source=generator
De podcast is een geweldige introductie voor coaches die meer willen leren over hoe je afstapt van traditionele coachingmethodes. Andrew en Rikard begonnen met de vraag: wat is skill acquisition? Mark maakte een mooi punt: in veel coachopleidingen praat niemand over wat skill eigenlijk is. "Wat is skill en hoe leren we skills? Wat gebeurt er mee, zijn ze van ons, houden we ze, blijven ze bij ons?!" - Mark O’Sullivan
Mark vervolgde met het volgende:
”Traditioneel is het idee dat skill iets in ons hoofd is, en dat coaches dit kunnen inplanten door spelers de “juiste” manier te laten zien om iets uit te voeren.”
Deze visie zien we vaak op elk niveau van basketbal: van de NBA en WNBA tot aan de basis. Coaches coachen op basis van mentale modellen van hoe een skill er volgens hen uit moet zien en hoe die precies uitgevoerd moet worden. Wat is skill dan wel? Mark gaf een uitstekende definitie:
Gratis resource
21 SSGs voor je volgende training.
Een gratis PDF met Small-Sided Games die je direct kunt spelen. Een praktische eerste kennismaking met de aanpak.
"We moeten begrijpen dat skill een functionele afstemming is tussen een individu en een omgeving in de loop van de tijd. Want het verandert: spelers passen zich aan, lichamen passen zich aan, de omgeving verandert enzovoort."
Mark gaf een concreet basketbalvoorbeeld van hoe in een wedstrijd vermoeidheid optreedt en spelers zich moeten aanpassen. Twee punten achterstaan met nog een minuut te spelen in het 4e kwart verandert hoe een speler vaardigheden uitvoert, vergeleken met vijftien punten voorstaan in het 1e kwart. Dit is een heel ander perspectief dan de traditionele coachgerichte aanpak. Vaak staat de hoofdcoach, in plaats van de spelers, centraal in een training. Mark benadrukte een van de meest voorkomende (mis)opvattingen in het coachen: “Ik laat je zien hoe je deze skill uitvoert en nu heb je hem geleerd.”
Dit zien we vaak in basketbal. Coaches en skills trainers laten één heel specifieke manier van dribbelen, passen en/of schieten zien. Er wordt nooit gekeken naar wat de speler prefereert of wat het best bij zijn of haar lichaam past. In de podcast verwees Mark naar Gibsons onderscheid tussen knowledge of en knowledge about (de omgeving). Traditioneel richten coaches zich op knowledge about. Dit is beschrijvend, omdat het bijvoorbeeld gaat om het tonen van manieren om een skill uit te voeren, zoals een speler die voet en hand in een bepaalde positie zet.
Maar vaardig presteren in de wedstrijd vraagt om knowledge of. Dit zit in het spel en in de context. Mark zei daarover:
“We moeten de kennis van spelers ontwikkelen in het spel. Alleen omdat ze een vraag kunnen beantwoorden, betekent dat niet dat ze de skill in hun omgeving kunnen uitvoeren!"
Praktisch vertaald betekent dit dat basketbalcoaches veel geduldiger moeten zijn in het geven van mogelijkheden aan hun spelers om te exploreren. Het betekent ook dat we ervoor moeten zorgen dat spelers trainen met representatieve informatie. Door met een tegenstander te spelen handelen spelers op relevante informatie tijdens het dribbelen. In plaats van de skill op te breken (decomposing) en te dribbelen in de lucht, tegen een pion of tegen een nepverdediger, draait deze aanpak om “alles bij elkaar houden.”
Rikard en Andrew stelden een mooie vraag over de rol van de coach. Mark antwoordde dat instructie onderdeel is van coaching, maar dat te veel instructie het probleem is. Binnen een ecological approach kan een coach het “wat” geven (bijvoorbeeld: dribbel langs de verdediger in een 1-tegen-1), maar cruciaal is dat de coach de speler niet vertelt “hoe” hij of zij moet dribbelen.
DOWNLOAD ONS PLAYER DEVELOPMENT SSGs BOOK
Andrew vertelde dat coaches in Zweden de CLA omarmen, maar dat er ook veel coaches zijn die weerstand bieden en vinden dat spelers nog steeds aan hun fundamentals en techniek moeten werken. Marks reactie hierop draaide om het idee dat vaardig gedrag in basketbal niet gaat over fundamentals, maar over functioneel zijn. "De enige fundamental waarmee we in sport te maken hebben is zwaartekracht!” Wat fundamenteel is voor de ene speler, is dat namelijk niet voor een andere. Elke speler is uniek: andere lichamen, lengtes, armlengtes en gewichten.
"Veel van die fundamentals gelden niet, omdat het gemiddelden zijn gebaseerd op één universeel gemiddelde. Functioneel betekent dat je door exploratie je unieke oplossing vindt die voor jou werkt." - Mark O’Sullivan
Mark verwees naar zijn basis voor taakontwerp. Is er een bal, een tegenstander, een richting, een gevolg (bijvoorbeeld transitie als de tegenstander de bal steelt)? Het onderstaande diagram komt van Marks blog en kan eenvoudig worden aangepast voor basketbal footblogball.wordpress.com
Een van de redenen waarom traditionele methodes zo populair blijven, is het kopiëren en plakken in ontwikkelprogramma's voor coaches en spelers in basketbal. Andrew vertelde bijvoorbeeld dat hij naar Litouwen werd gestuurd voor coachontwikkeling. Hij kwam terug en zei tegen een collega: “bedoel je dat ik moet invoeren wat ik in Litouwen heb gezien? Dat zou nooit werken voor mij, mijn persoonlijkheid en mijn spelers.” Hij had zeer autoritaire coaching gezien die niet zou werken in zijn omgeving in Zweden, met 12-jarigen die voor het eerst basketbal proberen. Context is koning: we moeten een genuanceerd begrip hebben van de omgeving waarin we werken en de spelers met wie we werken!
Het was een genoegen om betrokken te zijn bij de Zweedse bond: zowel bij hun nieuwe kaders als bij het ondersteunen van regelmatige coachopleidingen. Het is geweldig om te zien hoeveel Zweedse coaches een compleet andere aanpak omarmen. Bij Transforming Basketball hopen we dat de komende jaren veel andere bonden en organisaties de moed hebben om een ecologische aanpak te kiezen!
Als je nieuw bent met deze ideeën, beschrijft onze constraints-led approach guide het kader waarmee coaches in Zweden werken, en Ecological Dynamics: The Core Principles Behind the CLA legt de theorie erachter uit.
Wil je meer weten over wat er in het Zweedse basketbal gebeurt? Luister dan naar deze aflevering van de Transforming Basketball Podcast:
Blijf je coaching ontwikkelen.
Verbind deze ideeën met het Success Pathway, de videobibliotheek met oefenvormen, de coachingcommunity en de maandelijkse livesessies.
Ontdek de Membership

