Heel vroeg in mijn carrière als assistent-coach herinner ik me een moment tijdens een jeugdtraining waarop de hoofdcoach tegen een speler schreeuwde, direct nadat die een pass met één hand had gemist. Hij zei dat je bij basketbal met twee handen moet passen, omdat de kans op fouten dan kleiner is. Ik bleef erover nadenken en vroeg toen: waarom zouden spelers eerst met twee handen leren passen en pas later met één? Is daar een reden voor? Hij antwoordde dat het makkelijker was om eerst met twee handen te leren passen en van daaruit over te stappen op passen met één hand.
Dat antwoord stelde me niet tevreden, dus ik drong wat verder aan en betoogde dat passen met één hand in bepaalde spelsituaties de enige haalbare optie kan zijn. Hij vertelde me toen dat een zeer beroemde coach op die manier lesgaf. Hij was zelf speler geweest onder die coach, had op die manier geleerd en was altijd heel succesvol geweest. Na dat argument zweeg ik, als jonge assistent die net aan zijn carrière begon. Op dat moment voelde ik me erg gefrustreerd door dat antwoord. Ik was tenslotte nieuw in het coachen en geloofde, zoals veel beginners, dat ik alles wist wat er te weten viel.
Tegenwoordig voel ik echter veel empathie voor die coach, want tijdens de rest van mijn reis heb ik dezelfde fout vele malen gemaakt (en betrap ik mezelf er nog steeds op): aannemen dat iets wat zeer succesvol is, en wat door grote coaches is of wordt onderwezen, voor iedereen op precies dezelfde manier moet werken, in alle contexten en op alle momenten. Dit probleem komt vaker voor dan we denken, en het heeft een naam: survivorship bias.
Volgens Chang (2024) verwijst survivorship bias naar een cognitieve denkfout die ontstaat wanneer de aandacht onevenredig uitgaat naar personen of zaken die een selectieproces hebben overleefd, terwijl degenen die dat niet deden worden genegeerd, vooral vanwege hun lagere zichtbaarheid. Met andere woorden: het grote probleem van het gebruiken van het succes van andermans methodes als referentie is dat we blind worden voor de mislukkingen van diezelfde methodes, en het gezegde “de geschiedenis wordt alleen door de winnaars geschreven” wordt zo voor onze ogen werkelijkheid.
Thomas Kuhn, een beroemd wetenschapsfilosoof, maakt duidelijk dat deze bias zelfs in wetenschappelijke projecten voorkomt. Zelfs in een uiterst objectief vakgebied (de wetenschap), dat op zoek is naar de best mogelijke verklaring, is het moeilijk om iets anders te accepteren en te doen, ook als er duidelijk bewijs is voor een nieuw paradigma. Ik wil met deze tekst niet beweren dat we methodes die succesvol zijn geweest moeten wegdoen, of dat alles wat briljante coaches en trainers tot nu toe hebben gedaan overboord moet. Integendeel: we moeten de reis met de hulp van deze mensen voortzetten, maar met een alerte, kritische en gecontextualiseerde blik, want het is heel makkelijk om in de valkuil van “zo is het altijd gedaan” te trappen.
Dit schrijven is echter bijna een persoonlijke herinnering, want mijn neiging is te geloven dat ik de juiste manier om te spelen of les te geven moet kennen, en zodra ik die manier ontdek, moet ik haar zo goed mogelijk beschermen en het oneens zijn met alles wat ingaat tegen wat ik denk. Maar vanaf het moment dat ik basketbal begrijp door de lens van ecological dynamics en inzie dat het spel zelf voortkomt uit complexe relaties tussen de deelnemers, hoe kan ik dan geloven dat er een kant-en-klaar antwoord bestaat? Hoe kan ik garanderen dat de manier waarop ik lesgeef altijd zal werken? Misschien zijn deze vragen slecht geformuleerd. Misschien is het nodig om te stoppen met een lens die me naar vaste antwoorden duwt en in plaats daarvan een complexiteitsperspectief te omarmen, waarin een goede coach niet degene is die meer of beter weet, maar degene die de moed heeft om nieuwe paden te verkennen en de nederigheid om op verschillende manieren te leren.
Gratis resource
21 SSGs voor je volgende training.
Een gratis PDF met Small-Sided Games die je direct kunt spelen. Een praktische eerste kennismaking met de aanpak.
Als je kritisch wilt blijven kijken naar hoe je coacht, is onze gids voor de ontwikkeling van basketbalcoaches een goede plek om verder te gaan, en path dependency in basketbalcoaching gaat in op waarom gevestigde gewoontes zo moeilijk te veranderen zijn.
Referenties
- CHANG, X. Blinding the blind: The perils of survivorship bias. Advances in Economics and Political Science, v. 72, p. 55-59, 2024.
- KUHN, Thomas S. The Structure of Scientific Revolutions. Chicago: University of Chicago Press, 1997.
Blijf je coaching ontwikkelen.
Verbind deze ideeën met het Success Pathway, de videobibliotheek met oefenvormen, de coachingcommunity en de maandelijkse livesessies.
Ontdek de Membership

